بربا
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
بربا واژه‌ای قبطی به معنای
معبد است که مصریان به کلیه معابد و ابنیه کهن اطلاق می‌کردند و یاقوت و
ابن‌جُبیر نیز آن را تأیید کرده‌اند.
عبداللّطیف به عظمت، ابعاد موزون، حجم فوق‌العاده مواد، کثرت کتیبه‌ها و نقوش این معابد اشاره کرده و برخی نویسندگان عرب این نمادها را برای حفظ فنون و دانش‌های زمان برای نسل‌های آینده دانسته‌اند.
بسیاری از مؤلفان داستان‌های باورنکردنی درباره این معابد نقل کرده‌اند.
بَرْبا، نامی که مصریان به کلیه
معابد و ابنیه کهن اطلاق می‌کردند.
این قول ابن‌جُبیر را
یاقوت نیز تأیید کرده است. به گفتة یاقوت
، «بربا کلمه‌ای قبطی است» و به بناهای محکم و کهن عهد
بت‌پرستی که برای جادوگری به کار می‌رفته است، اطلاق می‌شود.
این بناها بسیار شگفت‌انگیز بوده و نقاشی‌ها و مجسمه‌های بسیار داشته است.
عبداللّطیف نیز به عظمت این معابد و ابعاد موزون و حجم فوق‌العاده مواد به کار رفته در آنها اشاره کرده و از کثرت کتیبه‌ها و نقوش و کنده‌کاری‌ها و برجسته کاری‌های آنها به شگفت آمده است.
به نظر برخی از نویسندگان عرب، این نمادهای مختلف برای فواید عملی، یعنی حفظ فنون و وسایلِ حرفه‌های مختلف و ضبط دانش‌های زمان برای نسل‌های آینده، بوده است.
سوروس اَشَمُونی، مورخ
مسیحی بَطارقه اسکندریه، کلمه بربا را به معنای معبد کفار غیر مسیحی، در مقابل عبادتگاه‌های مسیحیان، به کار می‌برد.
لفظ عربی «بربا» (جمع آن در عربی قدیم:
برابی) آوانویسی واژه قبطی «پرپه» به معنای معبد است. لفظ بربا را لئون افریقی نیز به کار برده است.
بسیاری از مؤلفان، داستان‌هایی باورنکردنی با شاخ و برگ بسیار درباره این معابد نقل کرده‌اند؛ از قبیل ذکر این معابد به عنوان وسایل
دفاع از کشور در مقابل دشمنان خارجی با استفاده از
طلسم، و کشف گنج‌ها تنها وصف نسبتاً جدی این معابد، از ابن‌جبیر است درباره معبد اَخمیم که دیگر وجود ندارد.
۱. ابن جبیر، رحله ابن جبیر، بیروت ۱۴۰۴/۱۹۸۴، ص ۴۰.
۲. ابن ندیم، کتاب الفهرست، چاپ فلوگل، لایپزیگ ۱۸۷۱ـ۱۸۷۲.
۳. عبدالطیف بن یوسف عبدالطیف بغدادی، الافاده و الاعتبار.
۴. احمد بن علی مقریزی، المواعظ و الاعتبار، قاهره ۱۹۱۱ـ۱۹۲۴.
۵. یاقوت حموی، معجم‌البلدان، چاپ ووستنفلد، لایپزیگ ۱۸۶۶ـ۱۸۷۳.
۶. Ibn Sāʿid Andalusī, Ṭabaqāt al-Umam, tr. Blachère, ۸۵.
۷. Jean Léon L'Africain, Description de L'Afrique, ed. Paulard, â â, ۵۳۷.
۸. L'Égypte de Murtadi, Introduction by G. Wiet, ۹۸-۱۱۴.
۹. Quatremère, Recherches sur la langue et la littérature de l'Egypte, ۲۷۸-۲۸۰.
۱۰. S. de Sacy, "Observations sur le nom des Pyramides", in Bib. des arabisants français, â, ۲۴۳-۲۵۰.
دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «بربا».
