وجوب غیر مستقر
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
وجوب غیر مستقر به دو معنای وجوب متزلزل یا شرطیت است. به معنای نخست، مقابل
وجوب مستقر و عبارت است از وجوبی که بر عهده
مکلف آمده، لیکن هنوز استقرار نیافته است. معنای دوم؛ یعنی شرطیت درباره شرایط بعض
مستحبات در
عبادات به کار رفته است؛ این نوع وجوب، وجوب غیر مستقر نامیده شده است؛ زیرا اصل عمل، مستحب است و مکلف میتواند آن را ترک کند؛
وجوب غیر مستقر به دو معنای وجوب متزلزل یا شرطیت آمده است. از آن در برخی بابها، نظیر
صلات سخن گفتهاند. وجوب غیر مستقر به معنای نخست، مقابل وجوب مستقر، عبارت است از وجوبی که بر عهده مکلف آمده، لیکن هنوز استقرار نیافته است.
یعنی شرطیت درباره شرایط بعض
مستحبات در
عبادات به کار رفته است؛ با این توضیح که اصل در هیئت مستحب بودن است نه واجب بودن تا فزونی
فرع بر اصل لازم نیاید؛ لیکن بعضی هیئتهای مستحب، واجب شمرده شده است، مانند بالا بردن دستها هنگام گفتن همه تکبیرهای
نماز بنابر قول برخی؛
وجوب ترتیب در فصول
اذان؛ وجوب
تخییر میان نشستن و ایستادن در
نافله (بنابر قول به عدم جواز در حال خوابیده خواندن آن) و وجوب
طهارت برای نماز مستحب که برخی در این موارد و مانند آن به وجوب تعبیر کردهاند.
این نوع وجوب، وجوب غیر مستقر نامیده شده است؛ زیرا اصل عمل، مستحب است و مکلف میتواند آن را ترک کند؛ لیکن چنانچه بخواهد آن را به جا آورد، باید اموری را که واجب شمرده شده است رعایت کند.
این نوع وجوب در حقیقت به معنای شرطیت (که حکمی وضعی میباشد) است؛ یعنی امور یاد شده شرط صحّت عمل مستحباند و بدون رعایت آنها عمل مستحب صحیح نیست و اگر انجام شود باید اعاده گردد.
• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهمالسّلام)، ج۹، ص۳۱۹_ ۳۲۰.
