اباحه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اباحه به معنی مباح کردن است.


تعریف اباحه

[ویرایش]

اباحه، مباح کردن چیزی از طرف کسی است که صلاحیت آن را داشته باشد و مراد از مباح شرعی- به عنوان یکی از احکام پنجگانه- عملی است که فعل و ترک آن از نظر شارع یکسان باشد و مدح و ذمّی در هیچکدام نباشد.

مباح کننده

[ویرایش]

مباح کردن، حق شارع مقدّس، عقل، مالک و کسی است که در حکم مالک است- مانند ولی، وصی و وکیل- که به ترتیب، اباحه شرعیه، عقلیه و مالکیه نامیده می‌شود.

اسباب اباحه

[ویرایش]

اسباب اباحه چند چیز است:
۱. اذن شارع مانند اذن به حیازت مباحات عمومی ( مباحات اصلی).
۲. اضطرار.
۳. اسباب تملیک مانند هبه، اجاره و عاریه.
۴. اذن مالک.

نشان اباحه

[ویرایش]

آنچه بر اباحه دلالت می‌کند یا قول است، همچون واژه اباحه و مشتقات آن و واژگان و جمله‌هایی که معنای اباحه می‌دهد مانند نفی حرمت و یا استثنای حرمت نسبت به چیزی یا فعل معصوم علیه السّلام، بر این اساس که او حتی برای بیان جواز عمل، مرتکب مکروه نمی‌شود و یا تقریر معصوم علیه السّلام همراه با قرینه بر اباحه؛ زیرا تقریر بدون قرینه، تنها بر عدم حرمت دلالت می‌کند که اعم از اباحه به معنای خاص است.

انواع اباحه

[ویرایش]

اباحه به اعتبار عوض، یا مجّانی است مانند انواع اباحه شرعی، و یا معوّضه مانند اباحه چیزی به شرط‌ اباحه یا تملیک چیز دیگر در مقابل آن ( اباحه معوضه).
اباحه همچنین به اعتبار متعلّق آن، به اباحه تملک، مانند اذن شارع به تملّک مباحات عمومی (حیازت) و اباحه تصرف مانند اذن شارع به تصرف در منافع عمومی مانند مساجد و موقوفه‌های عام، و نیز به اباحه عین مانند هبه ، اباحه منفعت مانند اجاره و اباحه انتفاع مانند عاریه تقسیم می‌گردد.
[۱] الموسوعة الفقهیة المیسّرة ۱/ ۴۳۱- ۴۴۹


پانویس

[ویرایش]
 
۱. الموسوعة الفقهیة المیسّرة ۱/ ۴۳۱- ۴۴۹


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۱۸    



جعبه ابزار