استعمال

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به کار گرفتن و مورد استفاده قرار دادن را استعمال گویند. از آن به مناسبت در باب‌های ، ،
حجحج یکی از فروع دین است
و
اجارهاجاره در لغت از ریشه اجر به معنای رهانیدن، به فریاد رسیدن، چیزی را به فرد دادن می‌باشد
بحث به میان آمده است.


مراد از استعمال



مراد از استعمال بر حسب آنچه بدان
اضافهاِضافه‌، اصطلاحی‌ منطقی‌ - فلسفی‌، از مقولات‌دهگانه ارسطویی‌ و از اعراض‌ نسبی‌، به‌ معنی‌ رابطه میان‌ دو چیز به‌ گونه‌ای‌ که‌ تصور یکی‌ بدون‌ تصور دیگری‌ ممکن‌ نباشد؛ چنانکه‌ تصور پدری‌ بدون‌ فرزندی‌ و یا تصور بالا بدون‌ پایین‌ ممکن‌ نیست‌
می‌شود، متفاوت است مانند استعمال
عطرمادّه خوش بو را عِطر گویند
،
آببه آنچه آب نامیده شود، هر چند به طور مَجاز آب گفته می‌شود
و
پوستلایۀ رویین تن آدمی، حیوان و گیاه را پوست گویند
که مراد از آن به ترتیب یا به لباس و
بدنبدن به معنای اندام و تن انسان یا حیوان می باشد که در باب هاى طهارت، صلاة، حج، تجارت، نکاح، صید و ذباحه و حدود از آن سخن رفته است
زدن، نوشیدن و مصرف کردن در و ، و استفاده در لباس، کفش و مانند آن است.

تابع عناوین بودن احکام استعمال



احکام\'\'\'احکام\'\'\' به مجموعه دستورالعمل‌هایی گفته می‌شود که یک دین برای پیروان خود وضع می‌کند
آن نیز بر حسب عناوینی که بدان اضافه می‌شود، مختلف است که تفصیل هر یک در مدخل مربوط آمده است.
در این جا به اجمال، به کلیّات احکام آن اشاره و نمونه‌هایی از آن که در باب‌های طهارت، صلات، حج و اجاره آمده ذکر می‌شود.

احکام پنج‌گانه در استعمال



استعمال، موضوع احکام پنج‌گانه تکلیفی ذیل است:

← واجب


موارد وجوب استعمال

←← در تیمم در صورت پیدا شدن آب


تیمّمتيمم از مطهرات است ==مواردي كه بايد تيمم كرد== دستور داده شده كه هنگام عدم امكان غسل يا وضو با آب، با خاك تیمم كرده بر صورت و دستهايش بكشد، با اين كار يعنى ماليدن خاك به صورت و دستها كه از اعضاى رئيسه و اصلى بدن هستند در واقع انسان خود را در مقابل خدا به نوعى حقارت و ذلّت مى‏كشاند در اين هنگام بايد توجه داشته باشى كه روح و قلبت را اگر نتوانستى با اخلاق حمیده و اوصاف جميله از رذائل اخلاقى پاك كنى بايد او را خرد و حقير و با تازيانه ذلت و خوارى سيرابش كنى، باشد كه مولاى رحيم و آقاى كريمت به آن قلب شكسته نظرى كند و با پرتوى از نور درخشانش به او حيات بخشد، زيرا همچنانكه در حديث آمده خدا را بايد در قلوب شكسته يافت در حدیث قدسی است كه چون حضرت موسی عليه السّلام از خدا پرسيد در كجا بيشتر مى‏توان تو را يافت؟ فرمود:انّى عند القلوب المنكسرة و القبور المندرسةيعنى من در دلهاى شكسته و نزد قبرهاى كهنه‏ام، منظور اين است كه دعا با دل شكسته و در قبرستان بيشتر اجابت مى‏شود
کسی که به دلیل دسترسی نداشتن به آب، برای
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
تیمّم کرده و پیش از شروع نماز، به آب دست یافته است،
باطلباطل در لغت، قرآن و حدیث، اسم فاعل از بطلان است و دارای مفهوم تقابلی «ضد حق» است که در قرآن، حدیث، علوم بلاغی، منطق، فلسفه، فقه، اصول فقه، کلام و عرفان بسیار به کار رفته است
می‌شود و استعمال آب برای
وضو وضو عملی است مستحب که در اسلام به آن توجه ویژه ای شده که در بعضی موارد واجب می شود
یا
غسلغسل از مطهرات است
واجب می‌شود.

← حرام


موارد حرمت استعمال

←← استعمال ظروف طلا و نقره


به کارگیری ظروف طلا و نقره به طور مطلق حتی به قول مشهور در غیر خوردن و آشامیدنو استعمال عطر برای
محرممُحَرَّم به ضم میم و فتح حاء و تشدید راء به فتح به اولین ماه سال قمری گفته می‌شود
،
حرام است.

← مستحب


موارد استحباب استعمال

←← استحباب استعمال عطر


استعمال عطربه ویژه برای نمازگزارو نیز در مستحب است.

← مکروه


موارد کراهت استعمال

←← به کار‌گیر اجیر قبل از تعیین اجرت


به کارگیری
اجیربه کسی که خود را برای انجام کاری مانند بنّایی و خیّاطی اجاره می‌دهد، اجیر گفته می‌شود
پیش از تعیین دست‌مزد او
کراهتکَراهت به فتح کاف یکی از احکام خمسه تکلیفی می‌باشد
دارد.

←← حنا به قصد زینت بر محرم


در کراهت استعمال حنا به قصد زینت برای محرم اختلاف است.
قول به
کراهتکَراهت به فتح کاف یکی از احکام خمسه تکلیفی می‌باشد
، به اکثر، بلکه مشهور نسبت داده شده است.

← مباح


موارد اباحه استعمال

←← استعمال آب مستعمل در طهارات


استعمال آب به کار رفته در وضو یا غسل مباح است.

←← پوست حیوان حلال‌گوشت مذکی


استفاده از پوست حیوان حلال‌گوشت تذکیه شده، است.

پانویس


 
۱. الحدائق الناضرة ج۴، ص۳۷۷.    
۲. جواهر الکلام ج۶، ص۳۲۸-۳۳۲.    
۳. جواهر الکلام ج۱۸، ص۳۲۳.    
۴. الحدائق الناضرة ج۵، ص۵۷۶.    
۵. العروة الوثقی ج۱، ص۵۷۴.    
۶. وسائل الشیعة ج۷، ص۳۶۴.    
۷. جواهر الکلام ج۲۷، ص۲۵۳.    
۸. جواهر الکلام ج۱۸، ص۴۲۸.    
۹. الحدائق الناضرة ج۱۵، ص۵۶۰.    
۱۰. العروة الوثقی ج۱، ص۴۶-۴۸.    
۱۱. النهایة (شیخ طوسی)، ص۵۸۶.    


منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۴۶۶-۴۶۷.    




جعبه ابزار