صیغه سوگند

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سوگند بمعنای قسم و "قسم" در لغت به معنای جزءجزء کردن و بهره بردن است


ادات سوگند

[ویرایش]


← الفاظ


۱. تا: (وتالله لاکیدن اصنامکم بعد ان تولوا مدبرین)؛ "و سوگند به خدا که پس از آنکه پشت کردید و رفتید قطعا در کار بتانتان تدبیری خواهم کرد".
۲. واو: (... والله ربنا ما کنا مشرکین)؛ " به خدا پروردگارمان سوگند که ما مشرک نبودیم".
زمخشری در کتاب الکشاف ذیل آیه (لاکیدن اصنامکم) می‌گوید: اصل حروف قسم «باء» است و «واو» به جای «باء» به کار می‌رود و «تاء» به جای «واو»

← صیغه


لذا در فقه اسلامی سوگند وقتی اعتبار دارد که به نام الله و اسماء خاصه باشد.
سوگند به کتابهای آسمانی و اماکن متبرکه و انبیای الهی و ائمه و اولیا دارای اثر قضایی نمی‌باشد. شرایع الاسلام، المحقق الحلی،ج۳، ص۷۱۰.     دلیل این امر روایات وارده است. شیعه از طریق امام صادق نقل کرده که آن حضرت فرمود: «لا یحلف بغیر الله» و عامه نیز نقل کرده‌اند: «من کان حالفا فلا یحلف الا بالله». <
[۱۱] شرح العینی، علی البخاری، ج۱۳، ص۲۴۳.
[۱۲] شرح العینی، علی البخاری، ج۱۳، ص۲۸۴.

چنانچه سوگندخورنده، کافر باشد بازهم باید به نام الله سوگند داده شود مستندا به روایتی از امام صادق که فرموده است: «الیهودی و النصرانی و المجوسی لا یحلفوهم الا بالله» مگر آن که برای دادگاه احراز شود که کفار از به کار بردن بعضی عناوین دینی خود بیشتر هراس دارند و برای آنها احترام بیشتری قائل می‌باشند، که در این صورت به همان چیزی سوگند داده می‌شوند که مورد احترام و پرستش آنان است. رویه قضایی امام علی علیه‌السّلام نیز به همین گونه منقول است که آن حضرت یهودیان را به تورات سوگند می‌داده است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. لسان العرب، ابن منظور، ج۱۲، ص۴۷۸.    
۲. انبیاء/سوره۲۱، آیه۵۷.    
۳. انعام/سوره۶، آیه۲۳.    
۴. الاتقان فی علوم القران، السیوطی، ج۲، ص۲۲۲.    
۵. الشهید الثانی،شرح لمعه، ج۳، ص۹۴.    
۶. الشیخ محمد حسن النجفی الجواهری،جواهر الکلام، ج۳۵، ص۲۲۶.    
۷. المیرزا حسین النوری الطبرسی،مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۳۷۱.    
۸. الکافی فی الفقه، أبو الصلاح الحلبی،ص۴۴۲.    
۹. الکافی فی الفقه، ص۴۴۲.    
۱۰. المبسوط، الشیخ الطوسی،ج۶، ص۱۹۲.    
۱۱. شرح العینی، علی البخاری، ج۱۳، ص۲۴۳.
۱۲. شرح العینی، علی البخاری، ج۱۳، ص۲۸۴.
۱۳. شرح لمعه، الشهید الثانی،ج۳، ص۹۴.    


منبع

[ویرایش]

قواعد فقه، برگرفته از مقاله «صیغه سوگند»،ج۳،ص۱۰۷.    



جعبه ابزار