ضمان انفراد

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ضمانت چند نفر برای یک نفر را ضمان انفراد گویند.


محل بحث

[ویرایش]

از ضمان انفراد در باب ضمان سخن گفته‌اند.

تعریف اصطلاحی

[ویرایش]

برخی قدما ضمان را به دو قسم؛ ضمان انفراد و ضمان اشتراک تقسیم کرده‌اند. در ضمان انفراد، جمعی ضامن یک نفر می‌شوند.

صور مسأله و اقوال

[ویرایش]

از دیدگاه برخی قدما، در این نوع ضمان، مضمون له می‌تواند جداگانه به هر یک از ضامن‌ها و نیز به همه آنان با هم رجوع و مال خود را مطالبه کند.
دیدگاه مقابل، آن است که ضمانت جمعی از یک نفر یا تدریجی و یکی پس از دیگری است و یا دفعی. در فرض نخست، چنان‌چه مضمون له به ضمانت هر یک بدین‌گونه رضایت دهد؛ یعنی ضمانت ضامن اولی قبل از دومی و همین‌طور، در این صورت تنها می‌تواند از ضامن اول حق خود را مطالبه کند، و اگر به ضمانت دومی رضایت دهد، تنها از او حق مطالبه دارد، نه ضامن اول.
چنان‌چه مضمون له به ضمانت همه باهم رضایت دهد آیا تنها از ضامن نخست می‌تواند مطالبه کند و یا حق میان ضامن‌ها توزیع و تقسیط می‌شود؟ مسئله اختلافی است.
در فرض دوم (ضمانت جمعی از یک نفر به صورت دفعی) چنان‌چه مضمون له به ضمانت هر یک رضایت دهد، اگر رضایت وی به گونه یکی پس از دیگری باشد، تنها ضمانت ضامن نخست صحیح است و اگر رضایت به گونه همه باهم باشد. آیا ضمانت باطل است یا صحیح می‌باشد و حق میان همه تقسیط می‌گردد، مانند آن‌که اگر دو نفر باشند به نصف و اگر سه نفر باشند، به سه قسمت تقسیم می‌شود، و یا آن‌که هر یک جداگانه ضامن‌اند و مضمون له می‌تواند حق خود را از هر کدام از ایشان مطالبه کند؟ اختلاف است.
[۳] العروة الوثقی، ج۵، ص۴۲۶-۴۲۷.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. الوسیلة، ص۲۸۱.    
۲. مختلف الشیعة، ج۵، ص۴۶۶-۴۶۷.    
۳. العروة الوثقی، ج۵، ص۴۲۶-۴۲۷.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، زیر نظر آیت‌الله محمود هاشمی‌شاهرودی، ج۵، ص۱۶۲، برگرفته از مقاله «ضمان انفراد».    



جعبه ابزار