قیاس سبر خام

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



قیاس دارای «علّتِ» کشف شده از طریق سبر و تقسیم است.


توضیح

[ویرایش]

هرگاه از طریق سبر و تقسیم، علت و وجه مشترک میان اصل و فرع کشف گردد و آن گاه از راه قیاس، حکم اصل به فرع سرایت داده شود، چنین قیاسی، قیاس سبر نامیده می‌شود، مانند قیاس حرمت ربا در میوه‌ها به حرمت ربا در گندم، به علت جامع « طعام » که از راه سبر و تقسیم به دست آمده است.
توضیح مثال: گندم دارای چهار وصف مال بودن، قُوت بودن، مکیل بودن و طعام بودن است، که اهل سنت سه وصف اول را از تاثیر ساقط می‌کنند و در این صورت، علت، به وصف طعام بودن منحصر می‌شود و به این طریق، هر طعامی در حرمت ربا به گندم ملحق می‌شود.

نکته

[ویرایش]

اصولی‌ها درباره تفاوت یا عدم تفاوت میان قیاسی که از راه سبر و تقسیم صورت می‌گیرد و قیاسی که از راه تنقیح مناط به دست می‌آید، اختلاف دارند؛ برخی از آنان، آنها را متفاوت ندانسته و قیاس به دست آمده از راه سبر و تقسیم را همان قیاس تنقیح مناط نامیده‌اند،
[۱] جعفری لنگرودی، محمد جعفر، دانشنامه حقوقی، ج۲، ص۴۸۹.
اما برخی دیگر میان آنها فرق گذاشته‌اند.
[۲] جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، ص۳۰۳.
[۳] آمدی، علی بن محمد، الاحکام فی اصول الاحکام، ج۴، ص۲۷۱.


عناوین مرتبط

[ویرایش]

سبر و تقسیم .

پانویس

[ویرایش]
 
۱. جعفری لنگرودی، محمد جعفر، دانشنامه حقوقی، ج۲، ص۴۸۹.
۲. جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، ص۳۰۳.
۳. آمدی، علی بن محمد، الاحکام فی اصول الاحکام، ج۴، ص۲۷۱.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «قیاس سبر».



جعبه ابزار