قیاس شبه خام

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



قیاس دارای «فرعِ» قابل مقایسه با چند « اصل » را قیاس شبه می‌گویند.


تعریف

[ویرایش]

قیاس شبه، قیاسی است که فرع آن، برای قیاس شدن با دو یا چند اصل صلاحیت داشته و بین آنها مردد است؛ یعنی به هر اصلی از یک نظر شباهت دارد. در این گونه موارد، مجتهد فرع را به اصلی که شباهت بیشتری به آن دارد، ملحق می‌سازد؛ برای مثال، شراب گرفته شده از «نی» را هم می‌توان به خمر قیاس نمود، از این نظر که احیاناً مست کننده نیز هست، و هم می‌توان به نوشیدنی‌های مباح دیگر قیاس نمود، چون در طبیعت آن مست کنندگی وجود ندارد.

نکته

[ویرایش]

یکی از راه‌های اثبات علت در قیاس، روشی است که از آن به «شبه» تعبیر کرده‌اند و قیاسی که این گونه صورت می‌گیرد «قیاس شبه» نامیده می‌شود.
بیشتر فقهای عامه «قیاس شبه» را حجت ندانسته و از آن احتراز می‌کنند.
[۱] ابو زهره، محمد، اصول الفقه، ص۲۳۲.
[۲] جعفری لنگرودی، محمد جعفر، دانشنامه حقوقی، ج۲، ص۴۹۱.
[۳] زهیرالمالکی، محمد ابوالنور، اصول الفقه، ج۴، ص۱۰۲.
[۴] فخر رازی، محمد بن عمر، المحصول فی علم اصول الفقه، ج۵، ص۲۰۵.
[۵] جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، ص۳۰۶.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابو زهره، محمد، اصول الفقه، ص۲۳۲.
۲. جعفری لنگرودی، محمد جعفر، دانشنامه حقوقی، ج۲، ص۴۹۱.
۳. زهیرالمالکی، محمد ابوالنور، اصول الفقه، ج۴، ص۱۰۲.
۴. فخر رازی، محمد بن عمر، المحصول فی علم اصول الفقه، ج۵، ص۲۰۵.
۵. جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، ص۳۰۶.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «قیاس شبه».



جعبه ابزار