معانی ماده امر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بحث پیرامون معانی مختلف ماده امر و چگونگی دلالت ماده بر آنها را معانی ماده امر گیند.


معانی مختلف از ماده امر

[ویرایش]

ماده امر در معانی زیادی به کار رفته است، از جمله:
۱. «طلب»، مانند: «امرتک بکذا؛ من فلان کار را از تو می‌خواهم»؛
۲. «شیء» مانند: «رایت الیوم امرا عجیبا؛ امروز چیز عجیبی را دیدم»؛
۳. «شان»، به معنای حالت و کیفیت، مانند: «شغلنی امر کذا»؛
۴. «فعل»، به معنای کار و عمل خارجی با قطع نظر از حیثیت انتساب آن، مانند: «و ما امر فرعون برشید؛ کار فرعون، کار پسندیده‌ای نیست؛
۵. «فعل عجیب»، مانند: «فلما جاء امرنا...؛ هنگامی که آن کار عجیب ما آمد (وقت آن رسید)»؛
۶. «حادثه»، مانند: جئت لامر کذا؛ به خاطر فلان حادثه آمدم».

اختلاف در لفظی یا معنوی بودن ماده امر

[ویرایش]

در این که ماده امر برای این معانی، مشترک لفظی است یا مشترک معنوی، یا در برخی حقیقت و در برخی مجاز می‌باشد، میان اصولیون، اختلاف وجود دارد.

اختلاف در اشتراک لفظی ها

[ویرایش]

کسانی که به اشتراک لفظی اعتقاد دارند میان خود اختلاف دارند؛ برخی ماده امر را مشترک لفظی میان طلب و فعل دانسته و سایر معانی را به این دو برمی گردانند؛ عده‌ای هم چون مرحوم «آخوند» آن را مشترک لفظی بین طلب و شیء، و برخی نیز آن را مشترک بین طلب و شان دانسته‌اند.

دیدگاه بین وجوب یا استجبابی ماده امر

[ویرایش]

در این که ماده امر (به معنای طلب) در وجوب ظهور دارد یا در استحباب یا در معنایی دیگر، چند دیدگاه وجود دارد:
۱. در وجوب ظهور دارد؛
۲. در استحباب ظهور دارد؛
۳. مشترک لفظی میان وجوب و استحباب می‌باشد؛
۴. مشترک معنوی بین وجوب و استحباب بوده و برای «مطلق طلب» وضع شده است.
[۱] آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۸۱.
[۶] فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول فقه، ج۳، ص۱۲۳.
[۷] فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول فقه، ج۳، ص۱۸۱.
[۹] محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۱، ص (۱۳۸-۱۳۳).


پانویس

[ویرایش]
 
۱. آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۸۱.
۲. صدر، محمد باقر، دروس فی علم الاصول، ج۱، ص۲۲۴.    
۳. حکیم، محمد سعید، المحکم فی اصول الفقه، ج۱، ص۲۵۷.    
۴. مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۱، ص۶۷.    
۵. خویی، ابوالقاسم، محاضرات فی اصول الفقه، ج۲، ص۵.    
۶. فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول فقه، ج۳، ص۱۲۳.
۷. فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول فقه، ج۳، ص۱۸۱.
۸. سبحانی تبریزی، جعفر، الموجز فی اصول الفقه، ج۱، ۲، ص (۵۲-۴۹).    
۹. محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۱، ص (۱۳۸-۱۳۳).
۱۰. عراقی، ضیاء الدین، نهایة الافکار، ج۱، ۲، ص۱۵۶.    
۱۱. نائینی، محمد حسین، فوائد الاصول، ج۱، ۲، ص۱۲۸.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «معانی ماده امر».



جعبه ابزار