• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

قطع شجر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



قَطْع شَجَر بمعنای بریدن درخت است.




بریدن درخت در جنگ ممنوع است، مگر درختی که مانع پیروزی در جنگ می‏شود؛ که از دیدگاه فقه اسلام بریدنش جایز است
[۱] شرایع الاسلام، ص۲۰۳.
، به دلیل روایت مأثور از پیامبراسلام (صلی الله علیه وآله):
«... وَ لا تَقْطَعُوا شَجَراً الّا انْ تَضْطَرُّوا الَیْها...»«هیچ درختی را قطع نکنید، مگر اینکه ناچار باشید.»


در غزوه بنی‌نضیر زمانی که یهودیان درب دژهای خود را بسته و بر بالای بامها با پرتاب تیر و سنگ در مقابل حمله سپاه اسلام مقاومت می‏کردند، پیامبر (صلی الله علیه وآله) دستور داد که نخلهای آنان را قطع کنند و بسوزانند. ایشان دو نفر از یاران خود، ابولیلی مازنی و عبدالله بن سلام را مامور این کار کرد. ابولیلی مهمترین نوع درختان خرما را قطع می‏کرد، ولی عبدالله بن سلام درختهای نر و کم بار را می‏برید. در این مورد از آن دو سؤال شد، ابولیلی گفت: قطع درختان گزیده برای یهود ناراحتی بیشتری ایجاد می‏کند و عبدالله بن سلام گفت: می‏دانم که خداوند اموال ایشان را نصیب پیامبر (صلی الله علیه وآلهص) کرد، خواستم نوع بدی را قطع کرده باشم. نوعی درخت خرما که عجوه نامیده می‏شد بهترین منبع در آمد یهودیان بود. در باره اینکه قطع کردن درختان و رها کردن آنها هر دو، مورد رضایت خداوند است
[۳] المغازی، ج۱، ص۲۷۶-۲۷۵، ترجمه دکتر مهدوی دامغانی.
این آیه نازل شد:«ماقَطَعْتُمْ مِنْ‏لینَةٍ اوْ تَرَکْتُمُوها قائِمَةً عَلی‏اصُولِها فَبِاذْنِ‏اللَّهِ وَ لِیُخْزِیَ الْفاسِقینَ»«آنچه از درختان خرما که در دیار بنی نضیر بریدید، یا باقی گذاردید، همگی به فرمان خداوند و صلاح مسلمانان و برای سرکوبی نابکاران متمرد بود.»


 
۱. شرایع الاسلام، ص۲۰۳.
۲. وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۵۸.    
۳. المغازی، ج۱، ص۲۷۶-۲۷۵، ترجمه دکتر مهدوی دامغانی.
۴. حشر/سوره۵۹، آیه۵.    




جمعی از نویسندگان، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، اصطلاحات نظامی در فقه اسلامی، ص۱۰۱-۱۰۲.




جعبه ابزار