تنگی وقت

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عدم گنجایش زمان برای به‏جا آوردن عبادت دارای وقت مشخص با اجزاء و شرایط آن راتنگی وقت گویند و از آن در بابهایی نظیر طهارت، صلات و حج سخن رفته است.


حکم وقت نمازهای واجب

[ویرایش]

عبادتهایی که دارای وقت مشخصی هستند، مانند نمازهای واجب یومیه، واجب است در همان وقت به‏جا آورده شوندو تأخیر انداختن آنها تا آخر وقت ـ به‏گونه‏ای که زمان برای انجام دادن آنها با [[|تحفّظ]] بر واجبات، اعم از شرایط و اجزاء، گنجایش نداشته باشد ـ بدون عذر حرام است.
[۲] العروة الوثقی، ج۱، ص۵۲۳.


آثار ضیق وقت

[ویرایش]

بر ضیق وقت آثاری مترتّب است.

← تقدیم


واجب عبادی‏ای که وقت آن تنگ است بر واجب عبادی دارای وقت موسّع مقدّم می‏شود.
[۳] العروة الوثقی، ج۱، ص۵۹۸.


← تبدیل یا رفع تکلیف اوّلی


اگر مکلّف برای تحصیل طهارت (وضو یا غسل) آب در اختیار نداشته باشد واجب است برای پیدا کردن آن فحص کند؛
[۴] العروة الوثقی، ج۱، ص۴۶۷.
لیکن در تنگی وقت وجوب فحص، ساقط و تیمّم جایگزین آن می‏گردد.
[۵] العروة الوثقی، ج۱، ص۴۷۰.
[۶] العروة الوثقی، ج، ص۴۸۰.

کسی که از ادای تکبیرة الإحرام ناتوان است، در فرض تنگ بودن وقت برای یاد گرفتن آن، گفتن ترجمه آن کفایت می‏کند.
محل احرام حج تمتّع شهر مکّه است و اگر حاجی در غیر مکّه محرم شود باید در مکّه احرام را تجدید کند، مگر آنکه وقت برای به‏جا آوردن مناسک تنگ باشد. در این صورت اختلاف است که آیا همان احرام کفایت می‏کند یا باید احرام را هرچند در عرفات تجدید نماید؟

← تعیّن تکلیف


اگر وقت برای غسل ترتیبی تنگ باشد، غسل ارتماسی در صورت امکان بر مکلّف متعیّن می‏گردد.
[۹] العروة الوثقی، ج۱، ص۲۹۶.

اگر در اماکن چهارگانه ـ که مکلّف بین قصر و اتمام نماز در آنها مخیّر است ـ وقت برای خواندن نماز چهار رکعتی تنگ باشد، قصر متعیّن می‏شود.
[۱۰] جواهر الکلام، ج۱۴، ص۳۴۲-۳۴۱.

از شرایط صحّت نماز در حال اختیار، استقرار مکان نمازگزار است؛ لیکن در ضیق وقت این شرط ساقط می‏شود؛ از این‏رو مکلّف اگر سواره و در حال حرکت باشد و امکان پیاده شدن نباشد واجب است نماز خود را با همان حال بخواند.
[۱۱] العروة الوثقی، ج۱، ص۵۸۴.


← اکتفا بر اقلّ


در تنگی وقت، در ذکرهای نماز، بر اقلّ اذکار یعنی مقدار واجب و در قرائت به حمد اکتفا می‏شود و ترک ذکرهای مستحب و سوره، واجب است.
[۱۲] العروة الوثقی، ج۱، ص۵۳۸.
[۱۳] العروة الوثقی، ج، ص۶۴۳.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. وسائل‌الشیعة، ج۴، ص۱۰۷.    
۲. العروة الوثقی، ج۱، ص۵۲۳.
۳. العروة الوثقی، ج۱، ص۵۹۸.
۴. العروة الوثقی، ج۱، ص۴۶۷.
۵. العروة الوثقی، ج۱، ص۴۷۰.
۶. العروة الوثقی، ج، ص۴۸۰.
۷. جواهر الکلام، ج۹، ص۲۰۹-۲۰۸.    
۸. جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۲-۲۱.    
۹. العروة الوثقی، ج۱، ص۲۹۶.
۱۰. جواهر الکلام، ج۱۴، ص۳۴۲-۳۴۱.
۱۱. العروة الوثقی، ج۱، ص۵۸۴.
۱۲. العروة الوثقی، ج۱، ص۵۳۸.
۱۳. العروة الوثقی، ج، ص۶۴۳.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۲، ص۶۴۶.    



جعبه ابزار