ناصر بن ابراهیم بویهی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بُویَهی، ناصر بن ابراهیم، فقیه و شاعر شیعی قرن نهم می‌باشد.


معرفی بویهی

[ویرایش]

در اَحسا به دنیا آمد، در جوانی به جبل عامل رفت و تا آخر عمر در عَیناثا ساکن شد.

← اجداد


چنان‌که از شهرتش پیداست، از نسل آل بویه است؛ اجداد او مقبره‌ای خانوادگی در نجف دارند که به مقبرة‌السلاطین شهرت دارد.
[۲] عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۲ـ۲۳۳، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.


← اساتید


وی از شاگردان شیخ ظهیرالدّین عاملی (متوفی ۸۵۲) در عیناثا بود.
[۳] محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
و از زین الدّین علی بن محمد بیاضی، مؤلف الصراط المستقیم و جمال‌الدّین احمد عیناثی، اجازه (روایت) داشت.
[۴] محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ج۱، ص۱۴۳، جزء ۶: الضیاء اللاّمع فی القرن التاسع، چاپ علی نقی منزوی، تهران ۱۳۶۲ ش.
[۵] عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.


← مرگ


مرگ او را بر اثر طاعون فراگیر در ۸۵۲ یا ۸۵۳ ذکر کرده اند.
[۶] محمد بن حسن حرّعاملی، امل الا´مل، ج۱، ص۱۸۷، چاپ احمد حسینی، ج ۱، بغداد ۱۳۸۵/۱۹۶۵.
[۷] محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، ج۱، ص۲۸۹، تهران ۱۳۶۹ ش.
[۸] عباس قمی، کتاب الکنی و الالقاب، ج۲، ص۸۹، صیدا ۱۳۵۷ـ ۱۳۵۸، چاپ افست قم (بی تا).
[۹] عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
[۱۰] محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.


آثار بوبهی

[ویرایش]

بویهی، دارای آثار متعددی در علوم مختلف اسلامی می‌باشد.

← مهم‌ترین اثر


مهم‌ترین اثر بویهی، شرحِ‌ الابحاث المفیدة فی تحصیل‌العقیدة علاّمه حلّی در کلام است که نسخه اصلی آن در کتاب‌خانه آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.
[۱۱] محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۱۳، ص۵۷، چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.


← آثار دیگر


از دیگر آثار اوست: رساله‌ای جامع در حساب؛ حاشیه بر قواعد علاّمه؛ و حواشی بسیار بر کتب فقه و اصول .
[۱۲] محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، ج۱، ص۲۸۹، تهران ۱۳۶۹ ش.
[۱۳] محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
[۱۴] عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۳، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.

افندی در خزانه شیخ صفی در اردبیل ، نسخه‌ای از ذِکْری‌الشیعة فی احکام‌الشریعة اثر شهید اول ، محمد بن مکّی، را با حواشی بویهی دیده که تاریخ کتابت حواشی ۸۵۱ بوده است.
[۱۵] عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.


ذوق شعری بویهی

[ویرایش]

بویهی شعر نیز می‌سرود و نمونه اشعارش در ریاض العلما
[۱۶] عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۳ـ۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
به نقل از حرّعاملی
[۱۷] عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۳ـ۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
و نیز در اعیان‌الشیعه
[۱۸] محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
آمده است.

فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
(۲) محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، جزء ۶: الضیاء اللاّمع فی القرن التاسع، چاپ علی نقی منزوی، تهران ۱۳۶۲ ش.
(۳) عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
(۴) محسن امین، اعیان الشیعة، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
(۵) محمد بن حسن حرّعاملی، امل الا´مل، چاپ احمد حسینی، ج ۱، بغداد ۱۳۸۵/۱۹۶۵.
(۶) عباس قمی، کتاب الکنی و الالقاب، صیدا ۱۳۵۷ـ ۱۳۵۸، چاپ افست قم (بی تا).
(۷) محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، تهران ۱۳۶۹ ش.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. محمد بن حسن حرّعاملی، امل الا´مل، ج۱، ص۱۸۷ ۱۸۸، چاپ احمد حسینی، ج ۱، بغداد ۱۳۸۵/۱۹۶۵.    
۲. عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۲ـ۲۳۳، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۳. محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
۴. محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ج۱، ص۱۴۳، جزء ۶: الضیاء اللاّمع فی القرن التاسع، چاپ علی نقی منزوی، تهران ۱۳۶۲ ش.
۵. عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۶. محمد بن حسن حرّعاملی، امل الا´مل، ج۱، ص۱۸۷، چاپ احمد حسینی، ج ۱، بغداد ۱۳۸۵/۱۹۶۵.
۷. محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، ج۱، ص۲۸۹، تهران ۱۳۶۹ ش.
۸. عباس قمی، کتاب الکنی و الالقاب، ج۲، ص۸۹، صیدا ۱۳۵۷ـ ۱۳۵۸، چاپ افست قم (بی تا).
۹. عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۰. محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
۱۱. محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۱۳، ص۵۷، چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
۱۲. محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، ج۱، ص۲۸۹، تهران ۱۳۶۹ ش.
۱۳. محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.
۱۴. عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۳، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۵. عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۶. عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۳ـ۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۷. عبدالله بن عیسی افندی اصفهانی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۲۳۳ـ۲۳۴، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۸. محسن امین، اعیان الشیعة، ج۱۰، ص۲۰۲، چاپ حسن امین، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳.


منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «ناصر بن ابراهیم بویهی»، شماره۲۱۳۱.    



جعبه ابزار