وعده با بیوه (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



وعده پنهانی با زنان بیوه، در حال عده حرام است.


حرمت وعده پنهانی با عده

[ویرایش]

بر اساس قرآن کریم اگر زن بیوه در حال عده است. نباید به صورت مخفیانه و پنهانی با کسی قرار ازدواج بگذارد.
... لاتواعدوهن سرا..(و گناهی بر شما نیست که به طور کنایه، (از زنانی که همسرانشان مرده‌اند) خواستگاری کنید، و یا در دل تصمیم بر این کار بگیرید (بدون اینکه آن را اظهار کنید). خداوند می‌دانست شما به یاد آنها خواهید افتاد؛ (و با خواسته طبیعی شما به شکل معقول، مخالف نیست؛) ولی پنهانی با آنها قرار زناشویی نگذارید، مگر اینکه به طرز پسندیده‌ای (به طور کنایه) اظهار کنید! (ولی در هر حال،) اقدام به ازدواج ننمایید، تا عدّه آنها سرآید! و بدانید خداوند آنچه را در دل دارید، می‌داند! از مخالفت او بپرهیزید! و بدانید خداوند، آمرزنده و بردبار است (و در مجازات بندگان، عجله نمی‌کند)!)

تفسیر مرتبط

[ویرایش]

جمله" و لکن لا تواعدوهن سرا" می‌فهماند که علاوه بر لزوم خودداری از خواستگاری آشکار، نباید در خفا و پنهانی، با چنین زنانی در مدت عده ملاقات کرد و با صراحت خواستگاری نمود، مگر اینکه صحبت به گونه‌ای باشد که با آداب اجتماعی و موضوع مرگ شوهر سازش داشته باشد یعنی در پرده و با کنایه صورت گیرد. تعبیر به" عرضتم" از ماده" تعریض"، به گفته راغب در مفردات، به معنی سخنی است که تاب دو معنی داشته باشد، راست و دروغ یا ظاهر و باطن. و به گفته مفسر بزرگوار مرحوم" طبرسی" در"مجمع البیان"، تعریض ضد تصریح است، در اصل از" عرض" گرفته شده که به معنی کناره و گوشه چیزی است.

تفسیر آیه در روایات

[ویرایش]

در روایات اسلامی در تفسیر این آیه برای خواستگاری کردن به طور سربسته و به اصطلاح قرآن " قول معروف" مثالهایی ذکر شده به عنوان نمونه در حدیثی از امام صادق ع می‌خوانیم که فرمود: قول معروف این است که مثلا مرد به زن مورد نظرش بگوید: انی فیک لراغب و انی للنساء لمکرم، فلا تسبقینی بنفسک، " من به تو علاقه دارم زنان را گرامی می‌دارم، در مورد کار خود از من پیشی مگیر".
همین مضمون یا شبیه به آن در کلمات بسیاری از فقهاء آمده است. نکته قابل توجه اینکه گر چه آیه فوق، بعد از آیه عده وفات قرار گرفته، ولی فقهاء تصریح کرده‌اند که حکم بالا، مخصوص عده وفات نیست بلکه شامل غیر آن نیز می‌شود.
مرحوم صاحب حدائق، فقیه و محدث معروف، می‌گوید: اصحاب ما تصریح کرده‌اند که تعریض و کنایه نسبت به خواستگاری در مورد زنی که در عده رجعی است، حرام است، اما نسبت به زن مطلقه غیر رجعیه هم از سوی شوهرش و هم از سوی دیگران جایز است، ولی تصریح به آن برای هیچکدام جایز نیست...
اما در عده بائن، تعریض از ناحیه شوهر و دیگران جایز است ولی تصریح تنها از سوی شوهر جایز است نه دیگری- شرح بیشتر این موضوع را در کتب فقهی مخصوصا در ادامه کلام صاحب حدائق مطالعه فرمائید.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۲۳۵.    
۲. مجمع البیان، طبرسی، ج۲، ص۱۱۸.    
۳. نور الثقلین، حویزی، ج۱، ص۲۳۲، ح۹۰۵.    
۴. حدائق بحرانی، ج۲۴، ص۹۰.    
۵. تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ج۲، ص۲۳۱.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «وعده با بیوه».    



جعبه ابزار