• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

أَرْجاء (لغات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: رجا (مفردات‌قرآن).


اَرْجاء: (وَ الْمَلَکُ عَلی‌ اَرْجآئِها)
«اَرْجاء» جمع‌ «رجا» به معنای اطراف و جوانب چیزی است.



(وَالْمَلَكُ عَلَى أَرْجَائِهَا وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ) (فرشتگان در اطراف آسمان قرار مى‌گيرند و براى انجام مأموريت‌ها آماده مى‌شوند و آن روز عرش قدرت پروردگارت را هشت فرشته برفراز همه آنها حمل مى‌كنند).
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می‌فرماید: راغب می‌گوید: رجای چاه و رجای آسمان و رجای هر چیز دیگر به معنای کناره آن است، و جمع آن ارجاء می‌آید، یعنی اطراف، هم چنان که در قرآن آمده: (وَ الْمَلَکُ عَلی‌ اَرْجائِها) و کلمه ملک به طوری که گفته شده، هم در مورد یک نفر اطلاق می‌شود، و هم در مورد جمع، و مراد از آن در این آیه جمع است، و ضمیر «هُم» در جمله (وَ یَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّکَ فَوْقَهُمْ یَوْمَئِذٍ ثَمانِیَةٌ) به طوری که از مقتضای سیاق آیه ظاهر می‌شود به ملائکه برمی‌گردد؛ ولی بعضی‌ گفته‌اند به همه خلائق برمی‌گردد و از ظاهر کلام خدای تعالی برمی‌آید که عرش در آن روز حاملینی از ملائکه دارد، هم چنان که از ظاهر آیه زیر نیز این معنا استفاده می‌شود می‌فرماید: (الَّذِینَ یَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یُؤْمِنُونَ بِهِ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِینَ آمَنُوا) «کسانی که عرش را حمل می‌کنند، و کسانی که پیرامون عرش هستند، پروردگار خود را به حمد تسبیح می‌گویند، و به او ایمان می‌آورند، و برای همه کسانی که ایمان آورده‌اند استغفار می‌کنند»، و در روایات آمده که این حاملان عرش چهار فرشته‌اند، و از ظاهر آیه مورد بحث برمی‌آید حاملان عرش در آن روز هشت نفرند، و اما اینکه این چهار نفر و یا هشت نفر از جنس ملائکه بودند، و یا غیر ایشان؟ آیه شریفه ساکت است، هر چند که سیاق آن از اشعار به اینکه از جنس ملک می‌باشند، خالی نیست.
ممکن هم هست -همانطور که اشاره کردیم- غرض از ذکر انشقاق آسمان، و بودن ملائکه در اطراف آن، و اینکه حاملین عرش در آن روز هشت نفرند، این باشد که بفرماید در آن روز ملائکه و آسمان و عرش برای انسان‌ها ظاهر می‌شوند، هم چنان که قرآن در این باره فرموده: (وَ تَرَی الْمَلائِکَةَ حَافِّینَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ) «ملائکه را می‌بینی که پیرامون عرش را حلقه‌وار گرفته‌اند، و پروردگار خود را به حمد تسبیح می‌گویند». (دیدگاه شیخ طبرسی در مجمع البیان:)


۱. حاقّه/سوره۶۹، آیه۱۷.    
۲. راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۳۴۶.    
۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۴۵۳.    
۴. حاقّه/سوره۶۹، آیه۱۷.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۶۷.    
۶. راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۳۴۶.    
۷. آلوسی، شهاب الدین، تفسیر روح المعانی، ج۲۹، ص۴۵.    
۸. غافر/سوره۴۰، آیه۷.    
۹. زمر/سوره۳۹، آیه۷۵.    
۱۰. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۶۶۴.    
۱۱. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۳۹۸.    
۱۲. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۵، ص۲۷۱.    
۱۳. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۵۲۰.    



مکارم شیرازی، ناصر، لغات در تفسیر نمونه، برگرفته از مقاله «أَرْجاء»، ص۳۶.    


رده‌های این صفحه : لغات سوره حاقّه | لغات قرآن




جعبه ابزار