• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

بکارت (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بکارت به معنای دوشیزگی، دختری و تازگی است
[۱] فرهنگ فارسی، دهخدا، ج۱، ص۵۵۸.
که از واژه «ابکارا» و جمله‌های مفید معنای آن استفاده شده است.



فیهن قـصرت الطرف لم یطمثهن انس قبلهم ولا جان. «در باغهای بهشتی زنانی هستند که جز به همسران عشق نمی‌ورزند و هیچ انس و جن قبلا با آنها تماس نگرفته است».
حور مقصورت فی الخیام• لم یطمثهن انس قبلهم ولا جان.
«حوریانی که در خیمه‌های بهشتی مستورند. زنانی که هیچ انس و جن قبلا با آنها تماس نگرفته (و دوشیزه‌اند)».
وفرش مرفوعة• انا انشانـهن انشاء• فجعلنـهن ابکارا• عربا اترابا• لاصحـب الیمین.
«و همسرانی گرانقدر، ما آنها را آفرینش نوینی بخشیدیم، و همه را بکر قرار داده ایم. همسرانی که به همسرشان عشق می‌ورزند و خوش زبان و فصیح و هم سن و سالند، اینها همه برای اصحاب یمین است».

۱.۱ - دوشیزگی و بکارت

عسی ربه ان طلقکن ان یبدله ازواجا خیرا منکن مسلمات مؤمنات قانتات تائبات عابدات سائحات ثیبات وابکارا.
«امید است اگر او شما را طلاق دهد پروردگارش بجای شما همسرانی بهتر برای او قرار دهد، همسرانی مسلمان، مؤمن، متواضع، توبه کار، عابد، هجرت کننده زنانی ثیبه و باکره».
در آیه مورد بحث، خداوند روی سخن را به تمام زنان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم کرده، با لحنی که خالی از تهدید نیست می‌فرماید: ((هرگاه او شما را طلاق گوید امید می‌رود که پروردگار به جای شما همسرانی بهتر برای او قرار دهد همسرانی مسلمان، مؤمن، متواضع، توبه کار، عبادت کننده و مطیع فرمان خدا زنانی غیر باکره و باکره)
به این ترتیب به آنها هشدار می‌دهد تصور نکنند که پیامبر هرگز آنها را طلاق نخواهد داد، و نیز تصور نکنند که اگر آنها را طلاق دهد همسرانی بهتر از آنان جانشین آنها نمی‌شود، دست از توطئه و مشاجره و آزار بردارند، و گرنه از افتخار همسری پیامبر برای همیشه محروم می‌شوند. و زنانی بهتر و با فضیلت‌تر جای آنها را خواهند گرفت!.


کانهن بیض مکنون.
«گوئی (از لطافت و سفیدی) همچون تخم مرغ‌هایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)».
این آیه مورد بحث، توصیف دیگری برای همین همسران بهشتی بیان کرده و پاکی و قداست آنها را با این عبارت بیان می‌کند: بدن آنها از شدت پاکی و ظرافت و سفیدی و صفا همچون تخم مرغ‌هائی است که نه دست انسان آن را لمس کرده و نه گرد و غباری بر آن نشسته، بلکه در زیر بال و پر مرغ پنهان و پوشیده مانده است! (کانهن بیض مکنون).
بیض جمع بیضه به معنی تخم مرغ است (هر نوع مرغ)، و مکنون از ماده کن (بر وزن جن) به معنی پوشیده و مستور است.
(بنا بر یک قول، آیه شریفه، زنان بهشتی را تشبیه کرده به درون تخم شترمرغ قبل از اینکه پوستش کنده شود و پیش از اینکه دستی به آن برسد ). (و این کنایه از بکارت آنان است.)

۲.۱ - همسران زیبای بهشتی

حور مقصورت فی الخیام• فیهن قـصرت الطرف لم یطمثهن انس قبلهم ولا جان• لم یطمثهن انس قبلهم ولا جان. «حوریانی که در خیمه‌های بهشتی مستورند. در باغ‌های بهشتی زنانی هستند که جز به همسران عشق نمی‌ورزند و هیچ انس و جن قبلا با آنها تماس نگرفته است. زنانی که هیچ انس و جن قبلا با آنها تماس نگرفته (و دوشیزه‌اند)».

۲.۲ - عشق به همسر

فجعلنـهن ابکارا• عربا اترابا• لاصحـب الیمین. «و همه را بکر قرار داده‌ایم. همسرانی که به همسرشان عشق می‌ورزند و خوش زبان و فصیح و هم سن و سالند. اینها همه برای اصحاب یمین است».
ما آنها را همگی بکر قرار دادیم، (فجعلناهن ابکارا)
و شاید این وصف همیشه برای آنها باقی باشد، چنانکه بسیاری از مفسران به آن تصریح کرده‌اند و در روایات نیز به آن اشاره شده، یعنی با آمیزش، وضع آنها دگرگون نمی‌شود.
و در اوصاف آنها باز می‌افزاید: (آنان نسبت به همسرانشان، عشق می‌ورزند و خوش سخن و فصیحند) (عربا).
(عرب) جمع (عروبة) (بر وزن ضرورة) به معنی زنی است که وضع حالش حکایت از محبتش نسبت به همسر و مقام عفت و پاکیش می‌کند، زیرا (اعراب) (بر وزن اظهار) به همان معنی آشکار ساختن است، این واژه به معنی فصیح و خوش سخن بودن نیز می‌آید، و ممکن است هر دو معنی در آیه جمع باشد.
وصف دیگرشان اینکه (آنها هم سن و سال با همسرانشان هستند و همگی در خوبی و جمال ظاهر و باطن همانندند و یک از یک بهتر) (اترابا). (اتراب) جمع (ترب) بر وزن (ذهن) به معنی مثل و همانند است و بعضی گفته‌اند این معنی از ترائب که به معنی دنده‌های قفسه سینه است گرفته شده زیرا با یکدیگر شباهت دارند.
این شباهت و برابری ممکن است در سن و سال نسبت به همسرانشان باشد، تا به اصطلاح، احساسات یکدیگر را کاملا درک کنند،... درست شبیه تعبیر معروف که می‌گویند: (آنها همه خوبند و یک از یک بهتر). سپس می‌افزاید: (همه این نعمتها برای اصحاب الیمین است). و این تاءکیدی است مجدد بر اختصاص این مواهب (ششگانه) به آنها.

۲.۳ - باکره بودن زنان بهشتی

فجعلنـهن ابکارا. «و همه را بکر قرار داده‌ایم». یعنی ما آن زنان را ایجاد و تربیت کردیم، ایجادی خاص و تربیتی مخصوص. در این آیه اشاره‌ای هم به این نکته هست که وضع زنان بهشتی از نظر جوانی و پیری و زیبایی و زشتی اختلاف ندارد، و معنای این فرمود: (فجعلنا هن ابکارا) این است که: ما زنان بهشتی را همیشه بکر قرار داده‌ایم، به طوری که هر بار که همسران ایشان با آنان بیامیزند ایشان را بکر بیابند.

۲.۴ - حوریان و همسران باکره

و لمن خاف مقام ربه جنتان• فیهن قـصرت الطرف لم یطمثهن انس قبلهم ولا جان• فبای ءالاء ربکما تکذبان• هل جزاء الاحسـن الا الاحسـن.
«و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد دو باغ بهشت است. در باغ‌های بهشتی زنانی هستند که جز به همسران عشق نمی‌ورزند و هیچ انس و جن قبلا با آنها تماس نگرفته است. پس کدامین نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟ آیا جزای نیکی جز نیکی خواهد بود؟». می فرماید: برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد دو باغ بهشت است (و لمن خاف مقام ربه جنتان).
(خوف از مقام پروردگار) یا به معنی خوف از مواقف قیامت و حضور در پیشگاه او برای حساب است، و یا به معنی خوف از مقام علمی خدا و مراقبت دائمی او نسبت به همه انسانها است.
و اما (جنتان) (دو باغ بهشت) ممکن است بهشت اول بهشت مادی و جسمانی باشد و بهشت دوم بهشت معنوی و روحانی.

۲.۵ - پاداش‌های اصحاب یمین

واصحـب الیمین ما اصحـب الیمین• فی سدر مخضود• وفرش مرفوعة• انا انشانـهن انشاء• فجعلنـهن ابکارا• عربا اترابا• لاصحـب الیمین.
«و اصحاب یمین، چه اصحاب یمینی؟ آنها در سایه درختان سدر بی‌خار قرار دارند. و همسرانی گرانقدر. ما آنها را آفرینش نوینی بخشیدیم. و همه را بکر قرار داده‌ایم. همسرانی که به همسرشان عشق می‌ورزند و خوش زبان و فصیح و هم سن و سالند. اینها همه برای اصحاب یمین است».
(بنا بر یک احتمال، مقصود از «فرش مرفوعة» زنان بهشتی است که در عقل، زیبایی و کمالات، عالی مرتبه هستند).


الزانیة والزانی فاجلدوا کل وحد منهما مائة جلدة...
«زن و مرد زناکار را هر یک، صد تازیانه بزنید، و هرگز در دین خدا رافت (و محبت کاذب) شما را نگیرد اگر به خدا و روز جزا، ایمان دارید، و باید گروهی از مؤمنان مجازات آنها را مشاهده کنند».
(حد صد تازیانه، مربوط به زانیانی است که آزاد، بالغ، بکر و غیر محصن باشند. ).

۳.۱ - توبیخ و سرزنش

والذان یاتیـنها منکم فـاذوهما فان تابا واصلحا فاعرضوا عنهمآ ان الله کان توابا رحیما.
«و از مـیـان شـمـا، آن مـردان و زنـانـی کـه (همسر ندارند، و) مرتکب آن کار (زشت) می‌شـونـد، آنـهـا را آزار دهـیـد (و حد بـر آنـان جاری نمایید)! و اگر توبه کنند، و (خود را) اصلاح نمایند، (و به جبران گذشته بپردازند،) از آنها درگذرید! زیرا خداوند، توبه‌پذیر و مهربان است».
(بنا بر یک احتمال، مقصود از «واللذان یاتیانها منکم» مرد و زن باکره و مراد از «آذوهما» سرزنش و توبیخ زبانی است).


۱. فرهنگ فارسی، دهخدا، ج۱، ص۵۵۸.
۲. رحمان/سوره۵۵، آیه۵۶.    
۳. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۱۶۹.    
۴. رحمان/سوره۵۵، آیه۷۲.    
۵. رحمان/سوره۵۵، آیه۷۴.    
۶. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۱۸۴.    
۷. واقعه/سوره۵۶، آیه۳۴.    
۸. واقعه/سوره۵۶، آیه۳۸.    
۹. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۲۲۳.    
۱۰. تحریم/سوره۶۶، آیه۵.    
۱۱. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۴، ص۲۷۸.    
۱۲. مجمع البیان، فضل بن حسن، ج۱۰، ص۶۰.    
۱۳. صافات/سوره۳۷، آیه۴۹.    
۱۴. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۱۹، ص۵۶.    
۱۵. مجمع البیان، ج۸، ص۳۰۶.    
۱۶. رحمان/سوره۵۵، آیه۷۲.    
۱۷. رحمان/سوره۵۵، آیه۵۶.    
۱۸. رحمان/سوره۵۵، آیه۷۴.    
۱۹. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۱۶۹.    
۲۰. واقعه/سوره۵۶، آیه۳۶ - ۳۸.    
۲۱. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۲۲۴.    
۲۲. واقعه/سوره۵۶، آیه۳۶.    
۲۳. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۲۲۴.    
۲۴. ترجمه تفسیر المیزان، سید محمد حسین طباطبائی، ج۱۹، ص۲۱۳.    
۲۵. رحمان/سوره۵۵، آیه۴۶.    
۲۶. رحمان/سوره۵۵، آیه۵۶.    
۲۷. رحمان/سوره۵۵، آیه۵۷.    
۲۸. رحمان/سوره۵۵، آیه۶۰.    
۲۹. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۱۶۰-۱۶۲.    
۳۰. واقعه/سوره۵۶، آیه۲۷.    
۳۱. واقعه/سوره۵۶، آیه۲۸.    
۳۲. واقعه/سوره۵۶، آیه۳۴ - ۳۸.    
۳۳. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۲۳، ص۲۱۹.    
۳۴. المیزان، سید محمد حسین طباطبایی، ج۱۹، ص۱۲۳.    
۳۵. نور/سوره۲۴، آیه۲.    
۳۶. مجمع البیان، فضل بن حسن، ج۷، ص۲۱۹.    
۳۷. نساء/سوره۴، آیه۱۶.    
۳۸. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۳، ص۳۴۴-۳۴۵.    
۳۹. مجمع البیان، ج۳، ص۴۱.    



فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «بکارت».    



جعبه ابزار