راوی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



نقل کننده احادیث معصومان علیهم‏ السّلام را راوی می گویند.
عنوان یاد شده اصطلاحى در علم درایه است و در آن علم، از آن سخن گفته‏ اند.


شرایط پذیرش خبر واحد از راوی

[ویرایش]

عالمان علم درایه پذیرش خبر واحد از راوى را مشروط به برخوردارى وى از صفات ذیل دانسته‏ اند.

← اسلام


بنابر این، خبر راوى کافر پذیرفته نمى‏شود.

← عقل


بنابر این، از دیوانه پذیرفته نیست.

← بلوغ


بنابر این شرط که بسیارى از فقها آن را ذکر کرده‏ اند خبر نابالغ پذیرفته نیست، هرچند بنابر قول مشهور ممیز -تشخیص دهنده خوبى و بدى- باشد.

← ایمان یعنی شیعه دوازده امامى بودن


بنابر این، عمل به خبر مخالفان و نیز فرقه‏هاى شیعه غیر دوازده امامیجایز نخواهد بود. این شرط را گروهى از فقها ذکر کرده اند.
در مقابل، برخى گفته‏ اند: عمل به خبر مخالفان که از معصومان علیهم الّسلام نقل کرده باشند جایز است، به شرط آنکه برخلافِ روایات نقل شده از سوى اصحاب -شیعیان- نباشد و نیز براى اصحاب در آن مسئله، حکم یا فتوا ى شناخته شده بر خلاف آن وجود نداشته باشد؛ راوى نیز واجد سایر شرایط باشد.

← عدالت


شرط بودن عدالت در راوى به مشهور نسبت داده شده است.
در مقابل، گروهى آن را شرط ندانسته و گفته ‏اند: وثاقت راوى یعنی مورد اعتماد و اطمینان بودن در نقل حدیث، براى پذیرش خبر وى کفایت مى‏کند. بسیارى از متأخران نیز این قول را برگزیده‏ اند.

← ضابط بودن


مراد از ضابط، کسى است که یاد سپارى او بر سهو و اشتباهش غلبه دارد. بنابر این، خبر راوى اى که در نقل، غالباً دچار سهو و اشتباه مى‏شود، پذیرفته نیست.
بر اساس شرط یاد شده، راوى باید حفظ کننده حدیث، هوشیار و به دور از غفلت باشد تا در ضبط و نقل حدیث دچار اشتباه، لغزش و تحریف - کم یا زیاد کردن- نشود و در صورت نقل حدیث به معنا به آنچه که موجب اختلال مفاد حدیث مى‏شود آگاه باشد.
[۱] تلخیص مقباس الهدایة، ص۷۹- ۸۳.


اقسام خبر واحد به لحاظ حالات راوى

[ویرایش]

خبر واحد به لحاظ صفات راوى همچون ایمان و عدم ایمان، وثاقت و عدم وثاقت و غیر آن به چهار قسم تقسیم مى‏شود: حدیث صحیح حدیث حسن ، حدیث موثق و حدیث ضعیف که از اصول اقسام حدیث به شمار مى‏روند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. تلخیص مقباس الهدایة، ص۷۹- ۸۳.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۴، ص۳۵-۳۶    





رده‌های این صفحه : اصول | درایه | فقه




جعبه ابزار