کنایه به پا (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عمل به احکام و دستورات تورات، انجیل و قرآن، عامل فراوانی نعمت و بهره مندی از نعمتهای بالای سر و پایین پا می باشد.


فراوانی نعمت

[ویرایش]

ولو انهم اقاموا التورة والانجیل ومآ انزل الیهم من ربهم لاکلوا من فوقهم ومن تحت ارجلهم منهم...(و اگر آنان، تورات و انجیل و آنچه را از سوی پروردگارشان بر آنها نازل شده (قرآن) برپا دارند، از آسمان و زمین، روزی خواهند خورد؛ جمعی از آنها، معتدل و میانه رو هستند، ولی بیشترشان اعمال بدی انجام می‌دهند. )(بنا بر یک قول، خوردن از بالای سر و پایین پا به معنای توسعه و فراوانی نعمت است. )

نیاوردن تهمت

[ویرایش]

نیاوردن تهمت، پیش دست و پا، کنایه از نسبت ندادن فرزندان غیر شوهر به شوهر است.
یـایها النبی اذا جاءک المؤمنـت یبایعنک علی... ولایاتین ببهتـن یفترینه بین ایدیهن وارجلهن...(ای پیامبر! هنگامی که زنان مؤمن نزد تو آیند و با تو بیعت کنند که چیزی را شریک خدا قرار ندهند، دزدی و زنا نکنند، فرزندان خود را نکشند، تهمت و افترایی پیش دست و پای خود نیاورند و در هیچ کار شایسته‌ای مخالفت فرمان تو نکنند، با آنها بیعت کن و برای آنان از درگاه خداوند آمرزش بطلب که خداوند آمرزنده و مهربان است! )( زن، بچه‌ای را پیدا می‌کند و به شوهرش می‌گوید: این بچه که در میان دستان و دامن من است از توست. کنایه از بچه‌ای که به دروغ، آن را به شوهرش نسبت می‌دهد.)

عذاب زیر پا

[ویرایش]

فرستادن عذاب از زیر پا، کنایه برای عذابهای زمین می باشد.
قل هو القادر علی ان یبعث علیکم عذابا من فوقکم اومن تحت ارجلکم...(بگو: «او قادر است که از بالا یا از زیر پای شما، عذابی بر شما بفرستد؛ یا بصورت دسته‌های پراکنده شما را با هم بیامیزد؛ و طعم جنگ (و اختلاف) را به هر یک از شما بوسیله دیگری بچشاند.» ببین چگونه آیات گوناگون را (برای آنها) بازگو می‌کنیم! شاید بفهمند (و بازگردند)! )
یوم یغشـهم العذاب من فوقهم ومن تحت ارجلهم ویقول ذوقوا ما کنتم تعملون.(آن روز که عذاب (الهی) آنها را از بالای سر و پایین پایشان فرامی گیرد و به آنها می‌گوید: «بچشید آنچه را عمل می‌کردید» (روز سخت و دردناکی برای آنهاست! ))

عذاب کفار

[ویرایش]

کفار به عذاب از بالای سر و زیر پاها در قیامت گرفتار می شوند.
یستعجلونک بالعذاب وان جهنم لمحیطة بالکـفرین(آنان با عجله از تو عذاب می‌طلبند، در حالی که جهنم به کافران احاطه دارد!) یوم یغشـهم العذاب من فوقهم ومن تحت ارجلهم ویقول ذوقوا ما کنتم تعملون.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مائده/سوره۵، آیه۶۶.    
۲. مجمع البیان، طبرسی، ج۳، ص۳۸۰.    
۳. ممتحنه/سوره۶۰، آیه۱۲.    
۴. الکشاف، زمخشری، ج۴، ص۵۲۰.    
۵. مجمع البیان، طبرسی، ج۹، ص۴۵۶.    
۶. انعام/سوره۶، آیه۶۵.    
۷. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۵۵.    
۸. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۵۴.    
۹. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۵۵.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «کنایه به پا».    



جعبه ابزار