• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

علائم ظهور امام زمان اصلی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به رخدادهایی که در آستانه ظهور امام غایب علیه‌السّلام در جهان پیش می‌آیند، علایم ظهور گویند.



نشانه‌های ظهور، غیر از شرایط ظهورند.
مهم‌ترین تفاوت‌های آنها عبارت‌اند از:
الف. ظهور به شرایط خود، ارتباطی علی و منطقی و بستگی حقیقی و واقعی دارد؛ بدین معنا که تنها هنگامی تحقق می‌پذیرد که شرایط آن فراهم آید. علائم ظهور چنین نیستند و امکان ظهور بدون آنها نیز فراهم است. البته برخی علائم همانند قتل نفس زکیه پیش از ظهور تحقق می‌یابند و در تحقق شرایط مؤثرند؛ ولی این به معنای آن نیست که شرط ظهور امام غایب‌اند. ب. هنگام ظهور، همه شرایط موجودند؛ اما نشانه‌ها چنین نیستند؛ زیرا گاه نشانه‌ای پدیدار می‌شود و سپس از میان می‌رود و نشانه‌ای دیگر نمودار می‌گردد.
[۱] تاریخ الغیبة الکبری، ص۳۹۸- ۳۹۵.



بنابر روایات بزرگان معصوم علیه‌السّلام ، نشانه‌های ظهور، بر دو دسته‌اند:

۲.۱ - نشانه‌های حتمی

مراد نشانه‌هایی است که بی گمان پیش از ظهور تحقق می‌یابند و بر هیچ شرط و قیدی معلق نیستند؛ اما تحقق نشانه‌های غیر حتمی معلق به شرطهایی است. روایتی از امام صادق علیه‌السّلام نقل است که به این دو دسته نشانه تصریح دارد و از جمله، خروج سفیانی را از نشانه‌های حتمی می‌شمارد. درباره شمار این نشانه‌ها، ظاهر روایات مختلف است.
برخی روایات، شمار آنها را پنج و برخی دیگر ده دانسته‌اند.
[۳] بحارالانوار، ج۵۲، ص۴۹.
[۵] زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۲۸.


۲.۱.۱ - خروج سفیانی

مهم‌ترین این نشانه‌ها عبارت‌اند از: خروج سفیانی: بنابر ظاهر روایات ، سفیانی مردی است از نسل ابوسفیان که از جایی در شام قدیم خروج می‌کند و بسیاری از مسلمانان را می‌فریبد و بخش وسیعی از سرزمین اسلامی را تصرف می‌کند. در کوفه و نجف به قتل عام شیعیان می‌پردازد و برای یافتن و کشتن آنان جایزه می‌گذارد. سخن روایات درباره مدت حکومت سفیانی مختلف است و از هفت تا نه ماه را یاد کرده‌اند.
علامه مجلسی احتمال داده است که علت این اختلاف، تقیه یا بداء باشد. برخی معتقدند که «سفیانی» نام فرد مشخصی نیست؛ بلکه کسی است که در آستانه ظهور، خروج می‌کند و در صفات اخلاقی و عملی او همانند ابوسفیان است.
[۸] فرهنگ نامه مهدویت، ص۱۵۳.
از روایاتی دیگر برمی آید که سفیانی، یک تن نیست؛ بلکه مراد، دو نفر است. یکی از این دو تن در منطقه زوراء قیام می‌کند که بنابر روایات همان بغداد است و به قتل می‌رسد و فرد دیگر در شام خروج می‌کند.
[۹] زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۶۰- ۲۸.


۲.۱.۲ - صیحه آسمانی

صیحه آسمانی، ندایی است آسمانی که نام حضرت مهدی علیه‌السّلام را به گوش همه مردم جهان می‌رساند. این ندای بلند از جبرئیل علیه‌السّلام است و در شب ۲۳ رمضان به گوش می‌رسد و همه مردم زمین آن را به زبان خود می‌شنوند
[۱۰] منتخب الاثر، ص۴۴۹.


۲.۱.۳ - قتل نفس زکیه

در این باره که «نفس زکیه» کیست، روایات گفته‌اند، سیدی است پاکدل که میان رکن و مقام در مکه معظمه به شهادت می‌رسد. شهادت او از نشانه‌های حتمی ظهور است. بنابر یک روایت ، پانزده روز پس از شهادت نفس زکیه، امام زمان علیه‌السّلام ظهور می‌کند. در روایتی دیگر آمده است که نفس زکیه سفیر امام زمان علیه‌السّلام به سوی مردم مکه است. بنابر پاره‌ای روایات، او از نسل امام حسن علیه‌السّلام و بنابر برخی دیگر، از نسل امام حسین علیه‌السّلام است. هنگام خروج سفیانی به مدینه می‌رود و مردم را به اتحاد و یگانگی فرا می‌خواند و چون لشکریان سفیانی به مدینه می‌رسند، به مکه می‌رود و به دعوت مردم آنجا می‌پردازد. سرانجام در ماه ذی الحجه پس از مراسم حج او را در پیش خانه خدا و حرم امن ، در برابر چشم مردم می‌کشند
[۱۵] زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۷۵.
[۱۶] زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۷۷.


۲.۱.۴ - دجال

خروج دجال را برخی روایات از علائم ظهور دانسته‌اند و برخی دیگر از علائم قیامت . از آن رو که قیام جهانی حضرت مهدی علیه‌السّلام از مقدمات قیامت است، برخی نشانه‌های آن را- مانند خروج دجال - نشانه برپایی قیامت نیز دانسته‌اند. درباره ماجرای دجال احادیث فراوانی از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم نقل کرده‌اند که بسیاری از آنها از طریق اهل سنت روایت گشته‌اند. از این احادیث، برخی جعلی و ساختگی‌اند و نمی‌توان بدانها اعتماد کرد.
[۱۹] یوم الخلاص، ص۵۱۵.
«دجال» به معنای انسان فریبکاری است که حق را می‌پوشاند و باطل را به جامه حق درمی آورد. بنابر ظاهر روایات، دجال، مردی ستمگر و فریبکار است که در آستانه ظهور، قیام می‌کند و بسیاری از مردم را می‌فریبد. روایات، اوصاف شگفتی بدو نسبت داده و از آنچه می‌کند و سرانجام او سخن گفته‌اند. برخی معتقدند که «دجال» نام شخص معینی نیست. در پاره‌ای روایات آمده است که دجال‌های فراوانی خواهند آمد و تا خروج دجالی، که از نشانه‌های ظهور است، هفتاد دجال خروج می‌کنند.
بیش تر روایاتی که از دجال سخن گفته‌اند، قابل اعتماد نیستند
[۲۱] یوم الخلاص، ص۵۱۶.
[۲۲] فرهنگ نامه مهدویت، ص۱۴۹.
برخی معاصران نیز دجال را کنایه از کفر جهانی و سیطره فرهنگ مادی بر جهان دانسته‌اند.
[۲۳] تاریخ الغیبة الکبری، ص۵۳۲.


۲.۲ - نشانه‌های غیر حتمی

برخی از نشانه‌های غیر حتمی عبارت‌اند از: گرفتن ماه و خورشید در ماه رمضان ؛
[۲۴] منتخب الاثر، ص۴۴۰.
ظهور آتشی در آسمان؛ زلزله بزرگ در شام؛ جنگ‌های پی در پی و مرگ بسیاری از مردم جهان؛
[۲۷] منتخب الاثر، ص۵۶۰.
ظهور و گسترش علم و دانش در قم ؛
[۲۸] منتخب الاثر، ص۴۴۳.
بالا گرفتن ظلم و فساد در جهان.


برخی از این فوائد عبارت‌اند از: ۱. این نشانه‌ها جنبه تشریفاتی دارند و خداوند متعال مقدم آن حضرت را با این نشانه‌ها گرامی می‌دارد، و بیانگر عظمت آن حضرت و اهمیت اهداف بلند اویند. ۲. اعلام خطر به دشمنان اسلام و ایجاد رعب و وحشت در دل آنان. ۳. مژده و بشارت برای منتظران آن حضرت، تا هم موجب آرامش خاطر آنان گردد و هم خود را برای خدمت به آن حضرت آماده سازند و قلب‌هایشان قوت گیرد.
[۳۰] مهدی منتظر، ص۲۱۴.



۱. تاریخ الغیبة الکبری، ص۳۹۸- ۳۹۵.
۲. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۴۹.    
۳. بحارالانوار، ج۵۲، ص۴۹.
۴. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۰۹.    
۵. زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۲۸.
۶. کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۶۴۹.    
۷. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۱۶.    
۸. فرهنگ نامه مهدویت، ص۱۵۳.
۹. زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۶۰- ۲۸.
۱۰. منتخب الاثر، ص۴۴۹.
۱۱. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۰۴.    
۱۲. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۰۶.    
۱۳. بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۹۲.    
۱۴. بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۰۷.    
۱۵. زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۷۵.
۱۶. زمینه سازان انقلاب جهانی مهدی، ص۷۷.
۱۷. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۰۹.    
۱۸. کتاب الغیبة، شیخ طوسی، ص۲۶۷.    
۱۹. یوم الخلاص، ص۵۱۵.
۲۰. مجمع البحرین، الربع الثانی، ص۱۱.    
۲۱. یوم الخلاص، ص۵۱۶.
۲۲. فرهنگ نامه مهدویت، ص۱۴۹.
۲۳. تاریخ الغیبة الکبری، ص۵۳۲.
۲۴. منتخب الاثر، ص۴۴۰.
۲۵. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۴۰.    
۲۶. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۱۶.    
۲۷. منتخب الاثر، ص۵۶۰.
۲۸. منتخب الاثر، ص۴۴۳.
۲۹. بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۶۰- ۲۵۶.    
۳۰. مهدی منتظر، ص۲۱۴.



فرهنگ شیعه، برگرفته از مقاله «علایم ظهور امام زمان»، ج۱، ص۳۴۱.    



جعبه ابزار