• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

لعن (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




لَعْن (به فتح لام و سکون عین) از واژگان قرآن کریم به معنای راندن و دور کردن است. اصناف زیر در قرآن کریم مورد لعنت‌اند: ۱- کفار به طور مطلق، ۲- منافقان، ۳- ابلیس، ۴- اذیت کنندگان خدا و رسول، ۵- اهل افساد و قاطعان رحم، ۶- کتمان کنندگان آیات خدا و راه‌های هدایت، ۷- ستمکاران، ۸- شجره ملعنونه، ۹- نسبت دهندگان زنا به زنان پاکدامن.



لَعْن: راندن و دور کردن است. «لَعَنَهُ لَعْناََ: طردهُ و ابعدهُ عن الخیر».
در مفردات گفته: لعن به معنی طرد و دور کردن از روی غضب است. آن از خدا در آخرت عذاب و در دنیا انقطاع از قبول رحمت و توفیق خداست و از انسان نفرین است نسبت به غیر.


(بَلْ‌ لَعَنَهُمُ‌ اللَّهُ بِکُفْرِهِمْ‌) «بلکه خدا آنها را در اثر کفرشان از رحمت خویش دور کرده است‌».
(اِنَّ اللَّهَ‌ لَعَنَ‌ الْکافِرِینَ وَ اَعَدَّ لَهُمْ سَعِیراً) (خداوند کافران را از رحمت خود دور داشته و براى آنان آتش سوزاننده‌اى آماده نموده است)
(وَ یَلْعَنُهُمُ‌ اللَّاعِنُونَ‌) یعنی: «لَاعِنُون از خدا خواهند که کتمان کنندگان آیات را از رحمت خویش دور کند».
(اِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ کُفَّارٌ اُولئِکَ عَلَیْهِمْ‌ لَعْنَةُ اللَّهِ...) (كسانى كه كافر شدند، و در حال كفر از دنيا رفتند، لعنت خداوند و فرشتگان و همه مردم بر آنها خواهد بود) لعنت در اینجا به معنی عذاب است.

۲.۱ - اصناف مورد لعنت در قرآن

اصناف زیر در قرآن کریم مورد لعنت‌اند:

۲.۱.۱ - کفار به طور مطلق

(اِنَّ اللَّهَ‌ لَعَنَ‌ الْکافِرِینَ وَ اَعَدَّ لَهُمْ سَعِیراً) (خداوند كافران را از رحمت خود دور داشته و براى آنان آتش سوزاننده‌اى آماده نموده است)

۲.۱.۲ - منافقان

(لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ‌... • مَلْعُونِینَ‌ اَیْنَما ثُقِفُوا اُخِذُوا وَ قُتِّلُوا تَقْتِیلًا) (و از همه جا طرد مى‌شوند، و هر جا يافته شوند گرفته خواهند شد و به سختى به قتل خواهند رسيد)
ایضا: (وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيرًا) (خداوند بر آنان غضب كرده و از رحمت خود دورشان ساخته و جهنم را براى آنان آماده كرده؛ و چه بد سرانجامى است!)

۲.۱.۳ - ابلیس

(وَ اِنَّ عَلَیْکَ‌ لَعْنَتِی‌ اِلی‌ یَوْمِ الدِّینِ‌) (و به يقين لعنت من بر تو تا روز قیامت خواهد بود)
(لَعَنَهُ‌ اللَّهُ وَ قالَ لَاَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبادِکَ نَصِیباً مَفْرُوضاً) (همان شیطانی كه خدا او را از رحمت خويش دور ساخت و او گفت: «از بندگان تو، سهم معيّنى خواهم گرفت»)

۲.۱.۴ - اذیت کنندگان خدا و رسول

(اِنَّ الَّذِینَ یُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ‌ لَعَنَهُمُ‌ اللَّهُ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ...) (آنها كه خدا و پيامبرش را آزار مى‌دهند، خداوند آنان را از رحمت خود در دنيا و آخرت دور ساخته)

۲.۱.۵ - اهل افساد و قاطعان رحم

(فَهَلْ عَسَیْتُمْ اِنْ تَوَلَّیْتُمْ اَنْ تُفْسِدُوا فِی الْاَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا اَرْحامَکُمْ • اُولئِکَ الَّذِینَ‌ لَعَنَهُمُ‌ اللَّهُ...) (اگر حکومت را به‌دست گيريد، آيا جز اين انتظار مى‌رود كه در زمین فساد نماييد و پيوند خويشاوندى را قطع كنيد؟! آنها كسانى هستند كه خداوند از رحمت خويش دورشان ساخته)
با ملاحظه آیه ما قبل روشن می‌شود که مراد از «تَوَلَّیْتُمْ» اعراض از حق و جهاد است نه به معنی حکومت.

۲.۱.۶ - کتمان کنندگان آیات خدا و راه‌های هدایت

(اِنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ ما اَنْزَلْنا مِنَ الْبَیِّناتِ وَ الْهُدی‌ مِنْ بَعْدِ ما بَیَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِی الْکِتابِ اُولئِکَ‌ یَلْعَنُهُمُ‌ اللَّهُ وَ یَلْعَنُهُمُ‌ اللَّاعِنُونَ‌) (كسانى كه دلايل روشن، و هدايتى را كه نازل كرده‌ايم، پس از آن‌كه آن را در کتاب آسمانی، آنها براى مردم بيان نموديم، كتمان كنند، خدا آنها را لعنت مى‌كند؛ و همه لعن‌كنندگان نيز، آنها را لعن مى‌كنند)
اینان در کتمان حق هم به خدا خیانت کرده‌اند و هم به مردم، لذا خدا به آنها لعنت کرده و مردم از خدا به آنها لعنت می‌خواهند.

۲.۱.۷ - ستمکاران

(اَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَی الظَّالِمِینَ‌) (اينك لعنت خدا بر ستمکاران باد!)
(اَنْ‌ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَی الظَّالِمِینَ‌) (لعنت خدا بر ستمكاران باد!) ظاهرا منظور ستمکارانِ کفّار است. (رجوع شود به صدر هر دو آیه)
ایضا آیه‌: (یَوْمَ لا یَنْفَعُ الظَّالِمِینَ مَعْذِرَتُهُمْ وَ لَهُمُ‌ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ) (روزى كه عذرخواهى ستمكاران سودى به حالشان نمى‌بخشد؛ و لعنت و دورى از رحمت الهى و جايگاه بد براى آنان است)

۲.۱.۸ - شجره ملعنونه

(وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْیَا الَّتِی اَرَیْناکَ اِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِی الْقُرْآنِ...) (و رؤيايى را كه به تو نشان داديم و درخت نفرين شده را كه در قرآن ذكر كرده‌ايم، فقط براى آزمایش مردم بود) مراد از شجره ملعونه بنا بر تحقیقی که در «رای» گذشت بنی امیّه است.

۲.۱.۹ - نسبت دهندگان زنا به زنان پاکدامن

(اِنَّ الَّذِینَ یَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ الْغافِلاتِ الْمُؤْمِناتِ‌ لُعِنُوا فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ...) (كسانى كه زنان پاكدامن و بى‌خبر از هرگونه آلودگى و مؤمن را متهم مى‌سازند، در دنيا و آخرت از رحمت الهى دور شدند)


۱. قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۶، ص۱۹۴.    
۲. راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۷۴۱.    
۳. طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۶، ص۳۰۹.    
۴. شرتونی، سعید، اقرب الموارد، ج۵، ص۶۵.    
۵. راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۷۴۱.    
۶. بقره/سوره۲، آیه۸۸.    
۷. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۳۰۹.    
۸. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱، ص۲۵۴.    
۹. احزاب/سوره۳۳، آیه۶۴.    
۱۰. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۲۷.    
۱۱. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۳۴۶.    
۱۲. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۵۲۱.    
۱۳. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۵۸۲.    
۱۴. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۰، ص۱۸۳.    
۱۵. بقره/سوره۲، آیه۱۵۹.    
۱۶. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۳۹۰.    
۱۷. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱، ص۵۸۷.    
۱۸. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۴۱.    
۱۹. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۱۳۵.    
۲۰. بقره/سوره۲، آیه۱۶۱.    
۲۱. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۴.    
۲۲. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۳۹۰.    
۲۳. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱، ص۵۸۸.    
۲۴. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۴۴.    
۲۵. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۱۴۰.    
۲۶. احزاب/سوره۳۳، آیه۶۴.    
۲۷. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۲۷.    
۲۸. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۳۴۶.    
۲۹. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۵۲۱.    
۳۰. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۵۸۲.    
۳۱. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۰، ص۱۸۳.    
۳۲. احزاب/سوره۳۳، آیه۶۰-۶۱.    
۳۳. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۲۶.    
۳۴. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۳۴۰.    
۳۵. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۵۱۱.    
۳۶. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۵۸۱.    
۳۷. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۰، ص۱۷۸.    
۳۸. فتح/سوره۴۸، آیه۶.    
۳۹. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۱۱.    
۴۰. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۸، ص۲۶۳.    
۴۱. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۸، ص۳۹۴.    
۴۲. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۱۷۱.    
۴۳. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۳، ص۱۱۷.    
۴۴. ص/سوره۳۸، آیه۷۸.    
۴۵. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۵۷.    
۴۶. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۲۲۶.    
۴۷. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۷، ص۳۴۵.    
۴۸. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۷۵۸.    
۴۹. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۱، ص۱۳۴.    
۵۰. نساء/سوره۴، آیه۱۱۸.    
۵۱. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۹۷.    
۵۲. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۵، ص۸۴.    
۵۳. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۵، ص۱۳۶.    
۵۴. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۱۷۳.    
۵۵. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۶، ص۵۶.    
۵۶. احزاب/سوره۳۳، آیه۵۷.    
۵۷. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۲۶.    
۵۸. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۳۳۸.    
۵۹. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۶، ص۵۰۸.    
۶۰. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۵۷۹.    
۶۱. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۰، ص۱۷۲.    
۶۲. محمد/سوره۴۷، آیه۲۲-۲۳.    
۶۳. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۰۹.    
۶۴. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۸، ص۲۴۰.    
۶۵. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۸، ص۳۶۱.    
۶۶. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۹، ص۱۵۸.    
۶۷. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۳، ص۷۵.    
۶۸. بقره/سوره۲، آیه۱۵۹.    
۶۹. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۴.    
۷۰. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۳۹۰.    
۷۱. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱، ص۵۸۷.    
۷۲. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱، ص۴۴۱.    
۷۳. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۱۳۵.    
۷۴. هود/سوره۱۱، آیه۱۸.    
۷۵. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۲۳.    
۷۶. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۱۸۹.    
۷۷. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۰، ص۲۸۰.    
۷۸. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۲۲۷.    
۷۹. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۳۱.    
۸۰. اعراف/سوره۷، آیه۴۴.    
۸۱. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۵۶.    
۸۲. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۱۲۰.    
۸۳. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۸، ص۱۵۰.    
۸۴. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۶۵۱.    
۸۵. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۹، ص۱۱۲.    
۸۶. غافر/سوره۴۰، آیه۵۲.    
۸۷. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۷۳.    
۸۸. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۳۳۸.    
۸۹. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۷، ص۵۱۲.    
۹۰. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۸۲۱.    
۹۱. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۱، ص۲۸۴.    
۹۲. اسراء/سوره۱۷، آیه۶۰.    
۹۳. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۲۸۸.    
۹۴. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۱۳۷.    
۹۵. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۳، ص۱۸۸.    
۹۶. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۶۵۴.    
۹۷. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۴، ص۱۶۳.    
۹۸. نور/سوره۲۴، آیه۲۳.    
۹۹. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۳۵۲.    
۱۰۰. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۹۴.    
۱۰۱. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۵، ص۱۳۴.    
۱۰۲. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۷، ص۲۱۱.    
۱۰۳. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۷، ص۱۱۸.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله "لعن"، ج۶، ص۱۹۴.    






جعبه ابزار