• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مشمولان استدراج (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خداوند برای عذاب عده‌ای از سنت استدراج و مهلت دادن استفاده می‌کند که در این مقاله مشمولین عذاب استدراجی بیان می‌شود.



مهلت یافتن ابلیس در دنیا و کیفر دیدن وی در قیامت:
قال فاخرج منها فانک رجیم وان علیک اللعنة الی یوم الدین قال رب فانظرنی الی یوم یبعثونقال فانک من المنظرینالی یوم الوقت المعلوم.
وان علیک لعنتی الی یوم الدین قال رب فانظرنی الی یوم یبعثونقال فانک من المنظرین الی یوم الوقت المعلوم.


قرار گرفتن امت‌هایی پس از نوح علیه‌السّلام در رفاه دنیوی و نزدیک شدن تدریجی آنان به عذاب دردناک:
قیل یـنوح اهبط بسلـم منا وبرکـت علیک وعلی امم ممن معک وامم سنمتعهم ثم یمسهم منا عذاب الیم.


دچار شدن بسیاری از اقوام و گذشتگان به مرگ غافلگیرانه در حال رفاه و غفلت از راز و نیاز با خدا:
ومآ ارسلنا فی قریة من نبی الآ اخذنآ اهلها بالباسآء والضراء لعلهم یضرعونثم بدلنا مکان السیئة الحسنة حتی عفوا وقالوا قد مس ءابآءنا الضراء والسراء فاخذنـهم بغتة وهم لایشعرون.
مهلتن یافتن بسیاری از اقوام ظالم برای زندگی دنیا و مبتلا شدن آنان به عذاب استدراج :
وکاین من قریة املیت لها وهی ظالمة ثم اخذتها والی المصیر.


گرفتاری ظالمان به عذاب استدراج به خاطر ستم پیشگی آنان:
وکاین من قریة املیت لها وهی ظالمة ثم اخذتها والی المصیر.
مهلت یافتن ظالمان در دنیا برای دچار شدن به عذاب اخروی:
ولاتحسبن الله غـفلا عما یعمل الظـلمون انما یؤخرهم لیوم تشخص فیه الابصـرمهطعین مقنعی رءوسهم لایرتد الیهم طرفهم وافـدتهم هواء.


گرفتاری فاسقان به عذاب استدراج:
واذا اردنآ ان نهلک قریة امرنا مترفیها ففسقوا فیها فحق علیها القول فدمرنـها تدمیرا.


گرفتار شدن قوم ثمود به عذاب استدراج:
ما تذر من شیء اتت علیه الا جعلته کالرمیموفی ثمود اذ قیل لهم تمتعوا حتی حینفعتوا عن امر ربهم فاخذتهم الصعقة وهم ینظرونفما استطـعوا من قیام وما کانوا منتصرین.


گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهره‌مندی در زندگی دنیا:
واذ قال ابرهیم رب اجعل هـذا بلدا ءامنا وارزق اهله من الثمرت من ءامن منهم بالله والیوم الاخر قال ومن کفر فامتعه قلیلا ثم اضطره الی عذاب النار وبئس المصیر.
ولایحزنک الذین یسـرعون فی الکفر انهم لن یضروا الله شیـا یرید الله الا یجعل لهم حظا فی الاخرة ولهم عذاب عظیمولایحسبن الذین کفروا انما نملی لهم خیر لانفسهم انما نملی لهم لیزدادوا اثما ولهم عذاب مهین.
لایغرنک تقلب الذین کفروا فی البلـدمتـع قلیل ثم ماویهم جهنم وبئس المهاد.
ربما یود الذین کفروا لو کانوا مسلمینذرهم یاکلوا ویتمتعوا ویلههم الامل فسوف یعلمون.
الم تر انآ ارسلنا الشیـطین علی الکـفرین تؤزهم ازافلاتعجل علیهم انما نعد لهم عدا.
فان تولوا فقل ءاذنتکم علی سواء وان ادری اقریب‌ام بعید ما توعدونوان ادری لعله فتنة لکم ومتـع الی حین.
ومن کفر فلایحزنک کفره الینا مرجعهم فننبئهم بما عملوا ان الله علیم بذات الصدورنمتعهم قلیلا ثم نضطرهم الی عذاب غلیظ.
هل‌اتـیک حدیث الجنودفرعون وثمودبل الذین کفروا فی تکذیبوالله من ورائهم محیط.
انهم یکیدون کیداواکید کیدافمهل الکـفرین امهلهم رویدا.
کافران، مشمول کیفر استدراج در دنیا:
واقسموا بالله جهد‌ایمـنهم لـئن جآءتهم ءایة لیؤمنن بها قل انما الایـت عند الله وما یشعرکم انهآ اذا جآءت لایؤمنونونقلب افـدتهم وابصـرهم کما لم یؤمنوا به اول مرة ونذرهم فی طغیـنهم یعمهون.
ولو یعجل الله للناس الشر استعجالهم بالخیر لقضی الیهم اجلهم فنذر الذین لایرجون لقآءنا فی طغیـنهم یعمهون.
بل متعنا هـؤلاء وءابآءهم حتی طال علیهم العمر افلایرون انا ناتی الارض ننقصها من اطرافهآ افهم الغــلبون.
و اصحـب مدین و کذب موسی فاملیت للکـفرین ثم اخذتهم فکیف کان نکیر.
فذرهم فی غمرتهم حتی حینایحسبون انما نمدهم به من مال وبنیننسارع لهم فی الخیرت بل لایشعرون.


گمراهى و ضلالت انسان، باعث ابتلاى وى به مهلت يافتن در زندگى و عذاب شدن پس از آن:
قل من كان فى الضّلــلة فليمدد له الرّحمـن مدًّا حتّى إذا رأوا ما يوعدون إمّا العذاب وإمّا السّاعة فسيعلمون من هو شرٌّ مّكانا وأضعف جندا.


غافلگیر شدن گناهکاران با عذاب خدا در پی مهلت یافتن و برخوردار شدن از امکانات در دنیا:
کذلک سلکنـه فی قلوب المجرمینلایؤمنون به حتی یروا العذاب الالیمفیاتیهم بغتة وهم لایشعرونفیقولوا هل نحن منظرون افبعذابنا یستعجلونافرءیت ان متعنـهم سنینثم جاءهم ما کانوا یوعدون.


ابتلای مشرکان به هلاکت و عذاب استدراج در پی مهلت یافتن و برخوردار شدن از امکانات دنیوی:
قالوا سبحـنک ما کان ینـبغی لنا ان نتخذ من دونک من اولیاء ولـکن متعتهم وءاباءهم حتی نسوا الذکر وکانوا قوما بورا.
۲۷. مشرکان، از مشمولان استدراج و عذاب اخروی در پی بهره‌مند شدن از نعمت‌های دنیوی و کفران آنها:
فاذا رکبوا فی الفلک دعوا الله مخلصین له الدین فلما نجیهم الی البر اذا هم یشرکونلیکفروا بما ءاتینـهم ولیتمتعوا فسوف یعلمون.
واذا مس الناس ضر دعوا ربهم منیبین الیه ثم اذا اذاقهم منه رحمة اذا فریق منهم بربهم یشرکون لیکفروا بما ءاتینـهم فتمتعوا فسوف تعلمون.
قل ان کان للرحمن ولد فانا اول العابدین سبحـن رب السمـوت والارض رب العرش عما یصفونفذرهم یخوضوا ویلعبوا حتی یلـقوا یومهم الذی یوعدون.


مکذبان آیات خدا، از مشمولان عذاب استدراج:
والذین کذبوا بـایـتنا سنستدرجهم من حیث لایعلمونواملی لهم ان کیدی متین.
نزدیک کردن تدریجی مکذبان قرآن به ورطه هلاکت و عذاب از سوی خداوند:
فذرنی ومن یکذب بهـذا الحدیث سنستدرجهم من حیث لایعلمونواملی لهم ان کیدی متین.(بنابراین که مشارالیه «هذا» قرآن باشد.)
گرفتار شدن مکذبان صاحب مکنت به انواع عذاب‌های اخروی پس از مهلت یافتن در دنیا:
وذرنی والمکذبین اولی النعمة ومهلهم قلیلاان لدینا انکالا وجحیماوطعاما ذا غصة وعذابا الیما.


منافقان، مشمول کیفر استدراج:
واذا لقوا الذین ءامنوا قالوا ءامنا واذا خلوا الی شیـطینهم قالوا انا معکم انما نحن مستهزءونالله یستهزئ بهم ویمدهم فی طغیـنهم یعمهون.
ابتلای منافقان به عذاب استدراج در دنیا پس از مهلت یافتن و برخوردار شدن از امکانات:
فلاتعجبک امولهم ولآ اولـدهم انما یریدالله لیعذبهم بها فی الحیوة الدنیا وتزهق انفسهم وهم کـفرون ولاتعجبک امولهم واولـدهم انما یرید الله ان یعذبهم بها فی الدنیا وتزهق انفسهم وهم کـفرون.(آیات مذکور، به دلیل سیاق، مربوط به منافقان است.)


گرفتار شدن ولید بن مغیره به عذاب سخت پس از مهلت یافتن و بهره‌مند شدن از رفاه و امکانات فراوان در دنیا:
ذرنی ومن خلقت وحیداوجعلت له ما لا ممدوداوبنین شهوداومهدت له تمهیداسارهقه صعودا.


۱. حجر/سوره۱۵، آیه۳۴.    
۲. حجر/سوره۱۵، آیه۳۵.    
۳. حجر/سوره۱۵، آیه۳۶.    
۴. حجر/سوره۱۵، آیه۳۷.    
۵. حجر/سوره۱۵، آیه۳۸.    
۶. ص/سوره۳۸، آیه۷۸.    
۷. ص/سوره۳۸، آیه۷۹.    
۸. ص/سوره۳۸، آیه۸۰.    
۹. ص/سوره۳۸، آیه۸۱.    
۱۰. هود/سوره۱۱، آیه۴۸.    
۱۱. اعراف/سوره۷، آیه۹۴.    
۱۲. اعراف/سوره۷، آیه۹۵.    
۱۳. حج/سوره۲۲، آیه۴۸.    
۱۴. حج/سوره۲۲، آیه۴۸.    
۱۵. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴۲.    
۱۶. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴۳.    
۱۷. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۶.    
۱۸. ذاریات/سوره۵۱، آیه۴۲.    
۱۹. ذاریات/سوره۵۱، آیه۴۳.    
۲۰. ذاریات/سوره۵۱، آیه۴۴.    
۲۱. ذاریات/سوره۵۱، آیه۴۵.    
۲۲. بقره/سوره۲، آیه۱۲۶.    
۲۳. آل عمران/سوره۳، آیه۱۷۶.    
۲۴. آل عمران/سوره۳، آیه۱۷۸.    
۲۵. آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۶.    
۲۶. آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۷.    
۲۷. حجر/سوره۱۵، آیه۲.    
۲۸. حجر/سوره۱۵، آیه۳.    
۲۹. مریم/سوره۱۹، آیه۸۳.    
۳۰. مریم/سوره۱۹، آیه۸۴.    
۳۱. انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۰۹.    
۳۲. انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۱۱.    
۳۳. لقمان/سوره۳۱، آیه۲۳.    
۳۴. لقمان/سوره۳۱، آیه۲۴.    
۳۵. بروج/سوره۸۵، آیه۱۷.    
۳۶. بروج/سوره۸۵، آیه۱۸.    
۳۷. بروج/سوره۸۵، آیه۱۹.    
۳۸. بروج/سوره۸۵، آیه۲۰.    
۳۹. طارق/سوره۸۶، آیه۱۵.    
۴۰. طارق/سوره۸۶، آیه۱۶.    
۴۱. طارق/سوره۸۶، آیه۱۷.    
۴۲. انعام/سوره۶، آیه۱۰۹.    
۴۳. انعام/سوره۶، آیه۱۱۰.    
۴۴. یونس/سوره۱۰، آیه۱۱.    
۴۵. انبیاء/سوره۲۱، آیه۴۴.    
۴۶. حج/سوره۲۲، آیه۴۴.    
۴۷. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۵۴.    
۴۸. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۵۵.    
۴۹. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۵۶.    
۵۰. مریم/سوره۱۹، آیه۷۵.    
۵۱. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۰۰.    
۵۲. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۰۱.    
۵۳. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۰۲.    
۵۴. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۰۳.    
۵۵. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۰۴.    
۵۶. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۰۵.    
۵۷. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۰۶.    
۵۸. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۸.    
۵۹. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۶۵.    
۶۰. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۶۶.    
۶۱. روم/سوره۳۰، آیه۳۳.    
۶۲. روم/سوره۳۰، آیه۳۴.    
۶۳. زخرف/سوره۴۳، آیه۸۱.    
۶۴. زخرف/سوره۴۳، آیه۸۲.    
۶۵. زخرف/سوره۴۳، آیه۸۳.    
۶۶. اعراف/سوره۷، آیه۱۸۲.    
۶۷. اعراف/سوره۷، آیه۱۸۳.    
۶۸. قلم/سوره۶۸، آیه۴۴.    
۶۹. قلم/سوره۶۸، آیه۴۵.    
۷۰. مزمل/سوره۷۳، آیه۱۱.    
۷۱. مزمل/سوره۷۳، آیه۱۲.    
۷۲. مزمل/سوره۷۳، آیه۱۳.    
۷۳. بقره/سوره۲، آیه۱۴.    
۷۴. بقره/سوره۲، آیه۱۵.    
۷۵. توبه/سوره۹، آیه۵۵.    
۷۶. توبه/سوره۹، آیه۸۵.    
۷۷. مدثر/سوره۷۴، آیه۱۱.    
۷۸. مدثر/سوره۷۴، آیه۱۲.    
۷۹. مدثر/سوره۷۴، آیه۱۳.    
۸۰. مدثر/سوره۷۴، آیه۱۴.    
۸۱. مدثر/سوره۷۴، آیه۱۷.    



فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «مشمولان استدراج».    



جعبه ابزار