ضمان قهری•

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقابل ضمان اختیاری را ضمان قهری گویند.


محل بحث

[ویرایش]

مباحث مرتبط با ضمان قهری در عناوین مربوط، همچون اتلاف، تقصیر و جنایت می‌آید. چنان‌که بحث ضمان اختیاری در عنوان ضمان آمده است.

تعریف ضمان اختیاری و قهری

[ویرایش]

ضمان به معنای اشتغال ذمّه به مالی دو گونه است: ضمان قهری و ضمان اختیاری.
ضمان اختیاری عبارت است از تعهد و التزام به مال یا نفس. این نوع تعهد از اسباب ضمان به معنای اشتغال ذمّه است. مقابل آن ضمان قهری قرار دارد که عبارت است از اشتغال ذمّه به مالی، اما نه به سبب تعهد، بلکه به اسبابی که به طور قهری ذمّه انسان به آن مشغول می‌شود؛ اسبابی چون اتلاف مال دیگری، تلف شدن کالا قبل از تحویل آن به خریدار، تعدّی و تفریط، کشتن یا آسیب رساندن به دیگری از روی خطا، معامله‌ای که هر دو عوض یا یکی از آن دو، کلی باشد و نیز حکم شارع مقدس همچون ضمان حقوق شرعی در مثل زکات و خمس پیش از پرداخت آن به نیازمندان.

منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، زیر نظر آیت‌الله محمود هاشمی‌شاهرودی، ج۵، ص۱۶۷، برگرفته از مقاله «ضمان قهری».    



جعبه ابزار