اختصاص برائت به مشرکان (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
'' اختصاص برائت به مشرکان'''، از مباحث مطرح در
فقه سیاسی است که به دامنه اجرایی
احکام مربوط به
کفار میپردازد.
بر اساس
قاعده المورد لا یخصص، قیود زمانی و مکانی
آیات برائت منحصر به مورد نزول نیست و
حکم فراتر از آن جریان دارد.
این امر موجب میشود مفهوم مشرک، فراتر از بتپرستان
قریش، به تمام اقسام کفار از جمله
اهل کتاب مهاجم و
حربی تسری یابد.
از این رو، دولتهای استکباری و متجاوز مانند
آمریکا، علیرغم ادعای
مسیحیت، به دلیل دشمنی با
اسلام مشمول
حکم برائت شمرده میشوند.
در نهایت، تشخیص مصادیق این حکم در عصر کنونی منوط به شناسایی قدرتهای سلطهگر و مانع رشد و
استقلال امت اسلامی است.
ظاهر آیات برائت و
سیره نبوی اختصاص برائت به مشرکان
مکه و حرم و نهایتاً حجاز میباشد؛ زیرا هدف از اعلان برائت همانطور که در آخرین وصیت
پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) مبنی بر اخراج
مشرکان از حرم و
حجاز، پاکسازی این سرزمین مقدس و
امالقری از وجود مشرکان بوده بلکه بنابر طبیعت
شرک، اعتمادی به پیمانشان نبود.
لکن اگر آیات، سیره نبوی و
احادیث به صورت موردی
تفسیر شوند مفهوم این تفسیر مضیق آن خواهد بود که اکثر احکام و تکالیف
شریعت اسلام مخصوص به زمان پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) باشد؛ زیرا در بسیاری از ادله احکام چنین خصوصیتهای زمانی و مکانی دیده میشود.
اصل تعمیم شریعت اسلام به ویژه احکام سیاسی آن ایجاب میکند که جز در مواردی که وقت خاص به عنوان شرط زمانی مانند ایام
حج و یا مکان خاص به صورت شرط مکانی مانند
منی در اعمال مخصوص آن و عناوین اشخاص مانند اهل کتاب در
عقد ذمه.
با دلیل معتبر ثابت نشده است قیود زمانی و مکانی را از باب و قاعده: «المورد لا یخصص»
«مورد حکم موجب تخصیص آن به موردش نمیشود» به لحاظ موردی و مناسبت تاریخی مدنظر قرار دهیم و حکمی را فراتر از زمان و مکان خاص منظور داریم.
از این رو میتوان گفت که مشرک به معنی دوگانهپرست یا
بتپرست خصوصیتی در حکم جز به عنوان مورد و شان نزول آیات ندارد و قابل تسرّی به همه اقسام کفار اعم از
ملحد،
دهری و اهل کتاب مهاجم و حربی نیز میباشد و بهانه تراشیهایی که امروز احیاناً توسط برخی از عوامل وابسته به
استکبار برای خنثی نمودن حکم برائت از مشرکان مبنی بر اینکه آمریکاییان مشرک نیستند و اهل کتاب محسوب میشوند صورت میگیرد به این لحاظ مردود میشود که دولتهای استکباری به ویژه آمریکا علیرغم تظاهر برخی از سردمدارانشان به مسیحیت، از این نقطه نظر که متجاوز و حربی محسوب میشوند و دشمن اسلام و امت اسلامی هستند مشمول حکم برائت میباشند.
خصوصیت مشرکان در آیات برائت از آن جهت است که دشمنان اسلام و پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) و مسلمانان در آن زمان مشرکان قریش و مشرکان
شبه جزیرةالعرب بودند لکن امروز باید دید دشمنان واقعی اسلام و دشمنان امت اسلامی و قدرتهایی که اسلام را عامل وحشت و کشورهای اسلامی را مورد
استثمار و زیرسلطه گرفتهاند کیانند آنهایی که با سیاست استکباری سلطهطلبانه خود ملتهای
مسلمان را به استضعاف کشاندهاند و راه
اقتدار و
حاکمیت و پیشرفت ملتهای مسلمان را بسته و
حقوق حقه
امت اسلامی را مورد تجاوز و حق حاکمیت ملتهای مسلمان را نقض نموده و در یک کلام مانع رشد و استقلال آنان میباشند کدام اند؟ تا معلوم گردد در شرایط فعلی اعلان برائت باید در مورد کدام یک از قدرتهای کنونی بدتر از مشرکان قریش اعمال گردد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۵، ص۱۶۲-۱۶۳.
