دختر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دختر دو معنا دارد یکی به معنای فرزند مونث است که در مقابل پسر می باشد و دیگری به معنای دوشیزه و باکره است


معانی اصطلاحی دختر

[ویرایش]

دختر یعنی فرزند اناث، که مقابل پسر و انسان مؤنث که مقابل مذکر است یا دوشیزه‏ و باکره.

موارد کاربرد واژه دختر در ابواب فقه

[ویرایش]

از دختر به معناى نخست در بابهاى صلات، جهاد، نکاح و ارث سخن گفته‏اند.
و از دختر به معناى دوم در باب طهارت، حجر و نکاح سخن گفته‏اند.

احکام

[ویرایش]


← دختر از محارم نسبى است


دختر از محارم نسبی است .

← عدم وجوب قضای نماز و روزه والدین بر دختر


بنابر قول مشهور، نماز و روزه قضاى پدر و مادر بر دختر واجب نیست، هرچند فرزند ارشد باشد و میت پسرى نداشته باشد.


← عدم مالکیت انسان بر دختر خود


انسان مالک دختر خود نمى‏شود؛ از این رو، نمى‏تواند او را به بردگی بگیرد و به محض خریدن وى، به طور قهرى آزاد مى‏شود

← استحباب نهادن نام فاطمه بر دختران


نهادن نام زنان صالح- با ترجیح نام «فاطمه» بر دیگر نامها- بر نوزاد دختر بر ولىّ او مستحب است

← استحباب ختنه دختر


چنان که ختنه دختر بویژه در هفت سالگى بر ولی او مستحب مى‏باشد


← ازدواج با مادر دختر موجب حرمت ازدواج با ربیبه


ازدواج و آمیزش با زنى موجب حرام شدن دختر زن بر مرد مى‏شود

← کراهت ازدواج با دختر قابله خود


ازدواج شخص با دختر قابله خود بنابر مشهور مکروه است.


← حضانت دختر تا هفت سالگى با مادر است


بنابر مشهور، حضانت دختر تا هفت سالگی با مادر است و پدر حق جلوگیرى و مخالفت ندارد

← دختر و مساله ارث


دختر از طبقه اوّل ارث به شمار مى‏رود و سهم او نصف سهم پسر است؛ البته اگر میت در طبقه اوّل وارثى جز دختر نداشته باشد، تمامى ارث به او مى‏رسد


موارد کاربرد معنای دوم دختر در فقه

[ویرایش]

از دختر به معناى دوم در باب طهارت، حجر و نکاح سخن گفته‏اند.

جواز و عدم جواز غسل دادن دختر بچه توسط نامحرم

[ویرایش]

بنابر قول مشهور، مرد نامحرم مى‏تواند بدن دختر بچه مرده‏اى را که بیش از سه سال ندارد، بدون لباس غسل دهد.
[۱۳] مصباح الهدى‏ ج ۵،ص ۴۳۹- ۴۴۱

برخى قدما جواز آن را مقید به‏ عدم وجود هم جنس
و برخى دیگر به عدم وجود محرم کرده‏اند.
[۱۵] . المقنعة،ص ۸۹.
برخى قدما غسل دادن دختر بچه کمتر از پنج سال را نیز جایز دانسته‏اند.
[۱۶] المقنع،ص ۶۲.
برخى معاصران گفته‏اند: مرد مى‏تواند دختر بچه غیر ممیز را غسل دهد.
[۱۷] توضیح المسائل مراجع ج۱،ص ۳۲۰ م ۵۶۰.


ادرار دختر بچه شیر خوار

[ویرایش]

ادرار دختر بچه شیرخوار بنابر مشهور در صورت ملاقات با لباس، همچون ادرار انسان بالغ باید آب کشیده شود و غساله آن با فشردن خارج گردد؛ برخلاف ادرار پسر بچه شیرخوار که صرف آب ریختن روى آن کفایت مى‏کند و نیازى به فشردن و اخراج غساله ندارد. مدارک الاحکام ج۲،ص ۳۳۲- ۳۳۳     .


بلوغ دختر

[ویرایش]

بنابر قول مشهور، دختر وقتى نه سال قمرى‏اش تمام شد بالغ مى‏گردد، مگر آنکه دیگر نشانه‏هاى بلوغ، از قبیل روییدن موى درشت بر شرمگاه، قبل از آن تحقق یافته باشد

نشانه های رشد دختر

[ویرایش]

حفظ مال از تبذیر و اسراف و روى آوردن به کارهایى از قبیل بافندگی و تولید و غیر آن از فعالیتهاى مناسب زنان، از نشانه‏هاى رشد دختر است. از دیگر راههاى ثبوت رشد وى، شهادت دو مرد عادل یا چهار زن عادل و یا یک مرد و دو زن عادل است


بوسیدن دختر بچه شش ساله توسط نامحرم

[ویرایش]

بوسیدن دختر بچه شش ساله و نشاندن او بر دامن توسط نامحرم، بدون شهوت مکروه است.
[۲۳] مبانى العروة (النکاح) ج۱،ص ۹۰- ۹۳
برخى معاصران احتیاط واجب را در ترک آن دانسته‏اند.
[۲۴] هدایة العباد (گلپایگانى) ج۲،ص ۳۰۸ .
[۲۵] وسیلة النجاة،ص ۶۹۹


پانویس

[ویرایش]
 
۱. تحریر الوسیلة ج۲،ص ۲۶۳    .
۲. جواهر الکلام ج۱۷،ص ۳۵- ۴۰    
۳. مستمسک العروة ج۷،ص ۱۴۱    
۴. جواهر الکلام ج۲۴،ص ۱۴۱.    
۵. جواهر الکلام ج۳۱،ص ۲۵۴    .
۶. جواهر الکلام ج۳۱،ص ۲۶۲     .
۷. جواهر الکلام ج۲۹،ص ۳۴۹    .
۸. جامع المقاصد ج۱۲،ص ۴۸۴    .
۹. جواهر الکلام ج۳۱،ص ۲۹۱.    
۱۰. جواهر الکلام ج ۳۹،ص ۱۱۲.    
۱۱. جواهر الکلام ج۴،ص ۷۰    .
۱۲. جامع المدارک ج۱،ص ۱۶۴    
۱۳. مصباح الهدى‏ ج ۵،ص ۴۳۹- ۴۴۱
۱۴. المبسوط ج۱،ص ۱۷۴    .
۱۵. . المقنعة،ص ۸۹.
۱۶. المقنع،ص ۶۲.
۱۷. توضیح المسائل مراجع ج۱،ص ۳۲۰ م ۵۶۰.
۱۸. جواهر الکلام ج۶،ص ۱۶۴- ۱۶۸    
۱۹. جواهر الکلام ج۲۶،ص ۳۸    .
۲۰. جواهر الکلام ج۲۶،ص ۵۱     .
۲۱. مسالک الافهام ج۴،ص ۱۵۱    
۲۲. جواهر الکلام ج۲۹،ص ۸۳    .
۲۳. مبانى العروة (النکاح) ج۱،ص ۹۰- ۹۳
۲۴. هدایة العباد (گلپایگانى) ج۲،ص ۳۰۸ .
۲۵. وسیلة النجاة،ص ۶۹۹


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۳، ص ۵۸۷    



جعبه ابزار