ضروری دین

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ضروری دین احکام و عقاید دینی است که بدیهی‌بودن آن از طرف شارع، به اثبات رسیده است. انکار ضروریات دین موجب خروج از دین و ارتداد می‌گردد.

فهرست مندرجات

۱ - مفهوم ضروری دین
       ۱.۱ - ضروری دین در قرآن
              ۱.۱.۱ - آیات مورد استناد
       ۱.۲ - ضروری دین در روایات
              ۱.۲.۱ - روایت علامه مجلسی
              ۱.۲.۲ - روایت شیخ حر عاملی
۲ - تعریف فقها از ضروری دین
       ۲.۱ - تعریف شیخ طوسی
       ۲.۲ - تعریف فیاض لاهیجی
       ۲.۳ - تعریف علامه مجلسی
       ۲.۴ - تعریف مقدس اردبیلی
       ۲.۵ - تعریف مرحوم مظفر
       ۲.۶ - اتفاق نظر در تعریف
۳ - تعریف جامع از ضروری دین
۴ - منظور از دین در ضروری دین
۵ - تفاوت ضروریات دین و اجماع
       ۵.۱ - اجماع در دیدگاه اهل سنّت
       ۵.۲ - اجماع در دیدگاه شیعه
۶ - محل اثبات ضروریات دین
۷ - قلمرو ضروری دین
۸ - اقسام مسائل اعتقادی
       ۸.۱ - اصول دین
       ۸.۲ - ملاک ایمان و کفر در عقاید
       ۸.۳ - ملاک ایمان در روایات
       ۸.۴ - دیدگاه علامه مجلسی
       ۸.۵ - دیدگاه شهید ثانی
       ۸.۶ - فرعیات اصول دین
۹ - گستره ضروریات دین
۱۰ - حصر ضروریات دین
       ۱۰.۱ - ضروری دین در کلام علامه مجلسی
۱۱ - برخی مصادیق ضروری دین
       ۱۱.۱ - نکته مهم
۱۲ - حکم منکر ضروری مذهب
       ۱۲.۱ - کلام میرزاجواد تبریزی
       ۱۲.۲ - کلام صاحب جواهر
       ۱۲.۳ - دیدگاه موسوی سبزواری
       ۱۲.۴ - اعتقادات امامیه
       ۱۲.۵ - سخن آخر در ضروری مذهب
۱۳ - پانویس
۱۴ - منبع

مفهوم ضروری دین

[ویرایش]

در بحث مفهوم ضروری دین، نخست باید به قرآن و روایات مراجعه نماییم و جایگاه آن را در متون دینی روشن سازیم. سپس به بررسی سخنان فقیهان بپردازیم تا به تعریف جامع و مانعی دست یابیم. در تکمیل بحث به تفاوت آن با اجماع و محل اثبات این گونه ضروریات اشاره خواهیم کرد.

← ضروری دین در قرآن


برخی از احکام و عقاید دین اسلام در قرآن کریم آمده است و چون در «کتاب» که یکی از منابع فقه است ذکر شده و همه مذاهب اسلامی بر آن اتفاق دارند، از جمله ضروریات دین اسلام شمرده می‌شوند؛ مانند نماز و روزه و حج و زکات. پس می‌توان گفت در قرآن کریم برخی از مصادیق ضروریات دین آمده است؛ اما اصطلاح ضروری دین، در هیچ سوره قرآن نیامده است.

←← آیات مورد استناد


تنها برخی آیات به بحث ضروریات دین مرتبط است که به بررسی آنها می‌پردازیم. از جمله آیه شریف:
«انَّ الذِینَ یَکْفُرُونَ بِاللّهِ وِ رُسُلِهِ وَ یُریدُونَ ا